Thông điệp từ những di sản của Akio Morita

Akio Morita kể rằng, khi uống cà phê tại một nhà hàng ở Đức, ông muốn gọi người bồi bàn: "Cho tôi một ly Sony" với hy vọng được nghe trả lời rằng: "Xin lỗi ông, Sony là một công ty điện tử của Nhật". Ao ước làm cho các sản phẩm "sản xuất tại Nhật Bản" nổi tiếng trên toàn thế giới của ông đã trở thành hiện thực. Tự cho rằng không có bí mật hoặc công thức ngầm để thành công, nhưng trên thực tế, những bí quyết ấy vẫn "lộ" ra trong một số ít tác phẩm mà Morita để lại.

"Đừng bận tâm đến thành tích ở trường" (Never Mind School Records)

Là tiêu đề tác phẩm ra đời năm 1966, đồng thời cũng là triết lý khi tuyển dụng nhân viên của Akio Morita. Ông không bao giờ quan tâm đến chuyện nhân viên của ông có học từ các trường đại học tốt nhất hay không hoặc ở trường họ có đạt điểm cao hay không.

"Tôi hình thành một quy tắc rằng, khi chúng ta thuê một nhân viên, thành tích ở trường chỉ là vấn đề của quá khứ, thành tích ấy không còn được sử dụng để đánh giá công việc hoặc quyết định về sự thăng tiến nữa".

"Sản xuất tại Nhật Bản" (Made in Japan)

Akio thuộc thế hệ doanh nhân Nhật Bản không chỉ tạo ra giá trị và của cải cho công ty của mình, mà còn có thể làm cho thương hiệu "sản xuất tại Nhật Bản" nổi tiếng trên toàn thế giới. Cuốn sách "Made in Japan" chỉ ra cách ông đã làm được điều này.

Ra đời năm 1986, "Made in Japan" là cuốn tự truyện của Akio Morita, song song với câu chuyện về sự lớn mạnh và mở rộng của tập đoàn Sony cũng như nước Nhật sau chiến tranh thế giới lần hai. Đây là câu chuyện về một thanh niên Nhật mơ về một công ly lớn và tiếp tục có tầm nhìn xuất chúng và khả năng trực giác.

Cuốn sách bắt đầu với nước Nhật hậu thế chiến II, nơi bị tổn hại nặng nề cả về mặt tâm lý và thể chất bởi một trong những thảm kịch lớn nhất mà con người đã trải qua. Các vấn đề về việc khôi phục lại, thất nghiệp, suy thoái, sau đó là tái thiết, rồi sự yếu đi của các tập đoàn gia đình và sự mạnh dần lên của phong cách quản lý dân chủ trong các công ty, đã vực dậy nhiều tổ chức của Nhật, đã được Morita giải thích rất dễ hiểu.

Trong cuốn sách, Morita cũng kể lại những ngày đầu của Sony trên đất Mỹ, những khó khăn ban đầu và vô vàn việc kiện cáo phức tạp mà công ty phải đối mặt. Sau đó là sự thành công của Sony trong việc tạo ra một thương hiệu vững mạnh trên thị trường Mỹ.

Akio cũng nhấn mạnh việc cần có kỹ năng và hiệu quả trong việc sử dụng các nguồn lực một cách kinh tế. Sẽ thât tuyệt khi biết làm thế nào mà Nhật Bản đã thành công như vậy cho dù đây là một quốc gia có rất ít tài nguyên thiên nhiên. Có thể đó là lí do cho việc đầu tư vào các thiết bị nhỏ nhưng có giá trị.

Cuốn sách chỉ ra rằng các công ty nhỏ có thể trở thành công ty lớn và giành được thắng lợi như thế nào. Đó là một hành trình học hỏi ở từng bước một. Nó dạy chúng ta sự kiên nhẫn và sự bảo vệ trong việc phát triển một doanh nghiệp. Đồng thời, Morita đã chỉ ra rằng, trước khi trở thành một người nói hay, một nhà lãnh đạo phải là một người nghe giỏi.

Ông cũng nói về những đòi hỏi cần thiết phải tạo ra một nền văn hóa công ty, để có được những nhân viên trung thành. “Mọi người trong công ty phải cùng chung lưng đấu cật, còn đối với những nhân công trình độ thấp thì sự đóng góp của họ phải nhiều hơn việc lao động chân tay. Chúng ta cứ nhất quyết rằng tất cả các nhân viên đều phải cống hiến hết tâm trí”.

"Made in Japan" đưa ra một định nghĩa mới cho sự đổi mới như là một công cụ để thành công. Morita từng nói về sản phẩm thành công nhất Walkman rằng: "Tôi không nghĩ bất kỳ phần nghiên cứu thị trường nào có thể nói với chúng tôi rằng sản phẩm của chúng tôi sẽ thành công". Ông là người tin rằng, nếu sản phẩm tốt và đảm bảo chất lượng, nó sẽ "đất" để "dụng võ".

"Made in Japan" là cuốn sách kết hợp giữa lịch sử, triết học, quản trị doanh nghiệp và cả những suy nghĩ đời thường. Morita đã thể hiện mình như một con người của công việc và của gia đình. Ông đã chứng tỏ rằng, để có được một sự nghiệp thành công, chúng ta không nhất thiết phải hy sinh cuộc sống gia đình. Nghĩ về Sony giống như nghĩ về một trong những đứa con mà ông phải nuôi dạy, Morita là một người tin tưởng đến cùng vào cuộc sống đơn giản nhưng lại có những suy nghĩ rất tiến bộ.

"Nước Nhật có thể nói không" (The Japan That Can Say No)

Năm 1989, Morita và chính khách người Nhật Ishihara Shintaro viết một bài luận về sự tăng trưởng kinh tế của Nhật Bản, có tên gọi: “The Japan That Can Say No".

Morita đã phê bình thực tiễn kinh doanh của Mỹ và khuyến khích Nhật Bản dành một vị trí tự do hơn trong kinh doanh và các vấn đề quốc tế. Ông cho rằng sự tập trung của Mỹ vào sự liên kết và những gì giành được, và tái định vị lại tổ chức nước ngoài, đã lấy đi sự sáng tạo của sức mạnh sản xuất thực sự.

Morita bàn về thực tế rằng, thu nhập cao của hầu hết các CEO người Mỹ thực ra làm tổn hại đến công ty của họ, ngược với cộng đồng các công ty của Nhật ngày càng bình đẳng và kết nối chặt chẽ. Ông cũng lí giải cho sự quyết đoán của Nhật Bản trên thương trường. Ông đã khen ngợi sự cởi mở của thị trường Mỹ, đồng thời phê bình nước ông vì tư duy đóng. Ông cho rằng người Nhật có thể tranh luận với những đối tác làm ăn nước ngoài mà không lo ngại bị phá hỏng các mối quan hệ.

Morita nói: "Theo quan điểm của tôi, hệ thống quản lý của người Mỹ dựa quá nhiều vào những người bên ngoài giúp họ ra quyết định kinh doanh, và điều này dẫn tới việc người Mỹ cảm thấy thiếu an toàn khi phải ra quyết định trong công việc, khi so sánh với hầu hết các nhà điều hành của Nhật Bản".

Đó là những tuyên bố có thể gây ra sự kích động trên thế giới ngay khi cuốn sách được dịch từ tiếng Nhật ra tiếng Anh. Quan điểm của ông đôi chỗ bị hiểu sai bởi lỗi của nhà xuất bản. Morita bị gọi là một doanh nhân ngạo mạn và thậm chí một số người còn từ chối làm ăn với ông. Nhưng với Morita, thẳng thắn luôn là một phần tự nhiên của ông. Thế nên, chẳng có lí do gì khiến ông không thể hiện sự thẳng thắn của mình.

Philip H Knight - Thành công từ sự ngược đời

Sự ngược đời đôi khi lại tạo ra sự đột phá đến vượt bậc. "Rắc rối ở Mỹ không phải là chúng ta mắc quá nhiều sai lầm, mà là chúng ta mắc quá ít". Triết lý và bài học cuộc sống đó đã trở thành bí quyết kinh doanh của vị Tổng giám đốc của tập đoàn Nike Philip H. Knight. Và điều kỳ lạ, đó lại là bí quyết mà ông sử dụng để... "đánh thức" khách hàng, như ông từng thừa nhận: "Nếu chúng tôi trở thành thứ có thể dự đoán trước, thì chúng tôi không thể đánh thức họ được".

Trở thành một bộ máy tiếp thị lạnh lùng

Từng là người ghét quảng cáo, nhưng năm 2003 Philip H. Knight lại "rinh" về danh hiệu "nhà quảng cáo của năm" ở tuần lễ quảng cáo Cannes Lions. Dưới đôi bàn tay phù thủy và cái đầu sắc lạnh như băng đá, giữa cái "có thể" và cái "không thể" dường như không có khoảng cách. Tất cả đều có thể thực hiện được, miễn là đi theo một nguyên tắc nhất định.

Với Knight, khi tạo ra thương hiệu sản phẩm giày thể thao mang tên mình, chỉ viết lại quy tắc về sản xuất thôi không đủ. Mày mò, tìm hiểu, đầu tư thời gian và công sức, ông viết thêm cả sách tiếp thị về nó. Knight hiểu rằng bàn tay và cái đầu của ông, nếu đem nó "nhúng" hoàn toàn vào việc kinh doanh đơn thuần thôi sẽ chẳng có ý nghĩa gì, mà phải tham gia vào lĩnh vực tiếp thị chúng để biến Nike thành một đế chế có khả năng bành trướng. Chưa bao giờ tự viết một tấm quảng cáo hoặc một chương trình quảng cáo trên truyền hình, Knight vẫn phủ bóng rộng khắp thế giới tiếp thị mà danh hiệu "Nhà quảng cáo của năm 2003" là một ví dụ.

Để đo sự thành công của một doanh nhân, người ta hay nhìn vào thương hiệu mà ông ta tạo dựng. Lô-gô hình vạch cong của Nike trở thành thương hiệu được cả thế giới thừa nhận, nhưng bộ máy tiếp thị của Nike còn vượt xa hơn cả cái lô gô đó. Trong hơn 20 năm, Knight đã phối hợp với hãng Widen & Kennedy, "sản xuất" ra không ít chiến dịch quảng cáo đáng nhớ trong lịch sử tiếp thị.

Knight nổi tiếng trong lĩnh vực tiếp thị bằng việc sản xuất những thông điệp quảng cáo do chính các vận động viên điền kinh thừa nhận. Năm 1988, Nike để lại dấu ấn với khẩu hiệu "Just do it", ngày nay trở thành một câu nói được nhiều người nhắc đến. Nike không chỉ trở thành "người quen" trong làng thể thao Mỹ mà còn trở thành sự lựa chọn cho hàng tỷ người tiêu dùng cũng như vận động viên trên toàn thế giới. Sau khi những sao của làng thể thao thế giới như Michael Jordan, Tiger Woods, Gabrielle Reese hay Andre Agassi đạt thành tích cao với các sản phẩm của Nike và trở thành người mẫu quảng cáo cho sản phẩm này, Nike đã thực sự lên ngôi với đẳng cấp của mình.

Năm 1988: Knight đã ký hợp đồng với Michael Jordan - lúc ấy là vận động viên trẻ đang lên của đội Chicago Bulls - để quảng cáo loại giày bóng rổ mang tên Air Jordan. Rồi Michael Jordan trở thành thần tượng của giới trẻ Mỹ; giày Air Jordan cũng trở thành một phần không thể thiếu trong trang phục của thanh thiếu niên Mỹ.

Năm 1994: Charles Barkley tuyên bố: "Tôi không phải là một mẫu hình" trong một quảng cáo của Nike. Mặt khác, cầu thủ chơi golf Tiger Woods phê bình những sân golf không cho anh chơi vì màu da của anh. Các cô gái trẻ mang theo vấn đề này bằng khẩu hiệu: "Nếu để cho tôi chơi" trong một loạt quảng cáo của Nike năm 1995.

Năm 1996: Knight trở thành một nhân vật của các cuộc tranh cãi với loạt quảng cáo "Tìm kiếm và Hủy diệt". Các vận động viên Olympic đưa ra các khẩu hiệu có vẻ thách thức như "Tôi không đến đây để buôn bán đinh" và "Bạn không giành huy chương bạc, bạn mất vàng". Trong chốc lát, Nike bị xem là không có tinh thần thể thao. Tuy nhiên, Knight tin rằng quảng cáo là một sự phản ánh trung thực sự cạnh tranh tự nhiên của các vận động viên. Ông không chùn bước trước các lời phê bình mà xem các luồng dư luận ngày càng tăng về các dòng quảng cáo của ông. Kể từ đó, Knight đã sử dụng quảng cáo của mình để tạo dư luận về các vấn đề mà ông cảm thấy quan trọng trong giới thể thao.

Năm 1998: Nike đã ký hợp đồng tài trợ 17 triệu USD/năm bằng sản phẩm cho đội bóng Brazil và năm 2002 vừa qua là hợp đồng quảng cáo 300 triệu USD với câu lạc bộ nổi tiếng của Anh, Manchester United.

Knight hoàn toàn ý thức được việc nhiều người có thể sẽ phát cáu với một số quảng cáo của ông, nhưng với ông, đó là điều cần thiết để cạnh tranh với những công ty lớn hơn và có nhiều thời gian và tiền bạc cho tiếp thị. "Các chiến dịch tốt xác định bạn là ai" - Knight nói. "Chúng tôi phải có được sự chú ý của khách hàng. Chúng tôi không có 6 tháng để kiểm tra bằng các cuộc khảo sát nhóm tập trung".

Năm 2003: Knight dành được danh hiệu "Nhà quảng cáo của năm" ở tuần lễ quảng cáo Cannes Lions thứ 50. Khi ông bắt đầu kinh doanh, ông đã thừa nhận rằng ông ghét quảng cáo. Bây giờ, ông thành công nhờ quảng cáo. Điều gì đã thay đổi suy nghĩ của Knight. Câu trả lời của Knight là: "Vì nó hiệu quả".

Chấp nhận mạo hiểm

"Rắc rối ở Mỹ không phải là chúng ta mắc quá nhiều sai lầm, mà là chúng ta mắc quá ít" - Philip H. Knight.

Con đường lên đến đỉnh cao không trải bước bằng hoa hồng, mà bằng nhiều mạo hiểm, và Knight hoàn toàn nhận thức được thực tế này. Để tạo ra thành công của Nike như ngày nay, Knight đã dám dấn bước vào những con đường mới, đưa ra những quyết định mà nhiều người khác cảm thấy sợ. Ông tạo ra một công ty nổi tiếng vì sự lãnh đạo của nó cũng như vì các vận động viên sử dụng sản phẩm của nó.

Knight đã từng gây chấn động trong làng thể thao và giới kinh doanh khi ông ký hợp đồng với Michael Jordan để chứng thực chất lượng giày của ông. Và gần đây, ông đã gây chấn động lần hai khi ngay lập tức ký hợp đồng trị giá 90 triệu đôla với LeBron James - một trong những siêu sao bóng rổ hàng đầu thế giới sinh năm 1984 vì đã thuyết phục được Knight rằng anh chính là người tiếp nối Michael Jordan. Knight không phải là người quá dễ dàng bị thuyết phục, song ông ý thức được thực tế rằng Jordan đã nghỉ hưu và James là người ông cần để đảm bảo thương hiệu của ông với những khách hàng trẻ. Cuộc ký kết với James như một canh bạc nhưng đó là một canh bạc lớn, một canh bạc sòng phẳng.

"Nếu bạn bay qua bang Oregon vào buổi sáng thứ bảy, bạn sẽ thấy, ở mọi cánh đồng đều đầy trẻ con đang đá bóng" - Knight nói. "Một ngày nào đó, chúng sẽ lớn". Không chỉ nắm lấy cơ hội trong địa hạt bóng rổ, Knight lấn sân sang bóng đá để phổ biến sản phẩm của mình khi ông ký với cầu thủ 14 tuổi Freddy Adu bản hợp đồng 1 triệu đô la để xác nhận chất lượng giày của Nike.

Knight đã dự đoán trước được rằng bóng đá sắp phát triển mạnh ở Mỹ và Adu sẽ là cầu thủ bóng đá có tiềm năng đột phá đầu tiên ở Mỹ. Trong việc ký hợp đồng với Adu, Knghit đã chứng tỏ rằng ngày mà ông chấp nhận những mạo hiểm để đưa Nike đến vị trí hàng đầu không còn xa nữa.

Năm 1998, sau rất nhiều tiếng tăm tiêu cực xung quanh chính sách lao động, một khách hàng ở California kiện Nike vì sai luật quảng cáo. Khách hàng này cáo buộc Nike đã tạo ra những tuyên bố đại chúng lệch lạc. Tòa án tối cao California đưa ra luật chống lại Nike, Knight đã đưa vụ này đến tòa án tối cao của Mỹ. Sau vụ việc này, Tòa phải đưa ra thêm Luật Bổ sung để làm cho các quy định liên quan đến vấn đề này chặt chẽ hơn so với trước đó.

Dù trong môn bóng rổ hay trong luật pháp, Knight luôn chứng tỏ rằng ông không sợ chấp nhận mạo hiểm. Với tinh thần đó, ông chủ của Nike sẽ đến nơi mà những người đi trước ông không dám đến.

Nike

Walt Disney và những triết lý thành công

Rất nhiều người thắc mắc, điều kỳ diệu nào đã làm nên thành công của Disney. Câu trả lời của ông là: "Toàn bộ những thứ có được hôm nay đều được bắt đầu với một ước mơ và một con chuột". Với ông, "cách tốt nhất để bắt đầu là không nói nữa và bắt tay vào làm việc", nhưng ông cũng hoàn toàn ý thức được rằng: "Một con người không nên phớt lờ gia đình để lao vào kinh doanh".

Từ phim hoạt hình tới điện ảnh, tới công viên giải trí, rồi việc kinh doanh, Disney luôn cố gắng đảm bảo rằng bất cứ khi nào có thể, ông đều nhìn ra cơ hội để thúc đẩy thương hiệu của mình. Là một bậc thầy trong việc tiếp thị và mở rộng thương hiệu, Disney luôn chắc chắn rằng bất cứ nơi đâu ông cũng gợi cho người khác nhớ về các sản phẩm của mình. Ông là người khởi xướng và đẩy thế giới tiếp thị và kinh doanh lên những cấp độ mới.

"Rồi sẽ có lúc bạn không còn làm việc vì tiền nữa" - Disney nói như vậy và ông đã tiến tới điểm đó rất sớm trong sự nghiệp của mình. Ông theo đuổi đam mê và biến công việc trở thành niềm vui. Ông vượt qua các chướng ngại vật và cản trở ở từng bước đường, nhưng đủ đam mê và can đảm để tiếp tục hướng tới các mục tiêu. "Tất cả những nghịch cảnh mà tôi đã gặp trong đời, tất cả mọi rắc rối và chướng ngại, đã tăng sức lực cho tôi", ông nói.

"Lần đầu tiên tôi đặt chân đến công trường để xây dựng lên Disneyland, đó là một vùng đất phẳng, không có sông, không có núi, không có lâu đài, cũng không có tàu lửa - chỉ có những lùm cây nhỏ và một vài mẫu cây óc chó". Nơi những người khác xem là một vùng đất trống, thì Disney xem là một công trình nghệ thuật. Ông chú ý đến những cơ hội mà những người khác không nhìn thấy.

Sau những kinh nghiệm ban đầu, Disney nhanh chóng hiểu ra tầm quan trọng của việc có được sự kiểm soát sáng tạo và quyền sở hữu hợp pháp những tác phẩm của mình. Khi ông đã trở thành ông chủ, ông duy trì cách tiếp cận trực tiếp trong lúc vẫn cho nhân viên có được mức độ độc lập riêng. Bằng việc kiểm soát việc kinh doanh của mình, Disney đã tiến những bước dài đến thành công.

Dù đạt được nhiều thành công, điều đó không có nghĩa là Disney không có thất bại. Ông học được sự khác biệt giữa lòng đam mê và sự tin tưởng mù quáng. Trong lúc đam mê là thành phần quan trọng với thành công, Disney cũng hiểu rằng đam mê và sự hiểu biết về kinh doanh không phải lúc nào cũng đi đôi với nhau, và thành công đòi hỏi phải có sự hy sinh.

Những triết lý của Walt Disney

* Tôi thực sự thích việc phục vụ mọi người, mang lại cho mọi người sự hài lòng, đặc biệt là mang tiếng cười đến người khác hơn là quan tâm đến việc tự diễn tả bản thân với những cách thể hiện sáng tạo này nọ.

* Chúng tôi không cố gắng để phục vụ những kẻ phê mình. Tôi sẽ nắm lấy cơ hội của mình với đám đông.

* Bạn có thể thiết kế, sáng tạo và xây dựng nơi tốt đẹp nhất trên thế giới. Nhưng bạn cần con người để có thể biến ước mơ thành hiện thực.

* Khi bạn tò mò, bạn sẽ thấy có thật nhiều điều thú vị. Và thứ cần để thực hiện mọi việc chính là lòng can đảm.

* Tôi không thích những khu vườn được tỉa tót. Tôi thích thiên nhiên hoang dã. Có lẽ đó chính là bản năng hoang dại trong tôi.

* Tôi tin rằng không có tầm cao nào mà một người nắm được bí quyết của việc biến giấc mơ thành sự thật lại không thể vươn tới. Bí quyết đặc biệt này có thể tóm tắt trong 4 chữ C: Tò mò (Curiosity), Tự tin (Confidence), Can đảm (Courage) và Kiên nhẫn (Constancy). Khi bạn tin một điều gì đó, hãy tin nó trọn vẹn, đơn giản và không nghi ngờ.

* Tôi chưa bao giờ gọi công việc của mình là một nghệ thuật. Đó là một phần của việc kinh doanh, ngành kinh doanh giải trí.

* Tôi không bị ảnh hưởng bởi các kỹ thuật hoặc mẫu mã của bất kỳ công ty điện ảnh nào khác.

* Bất kỳ khi nào tôi lái xe, tôi luôn nghĩ mọi việc có vấn đề gì không và có thể được cải thiện như thế nào.

* Cách để bắt đầu là thôi không nói nữa và bắt tay vào làm việc.

* Bạn sẽ thất bại nếu bạn chỉ nhắm vào trẻ em. Người lớn cũng chỉ là những đứa trẻ đã trưởng thành.

* Tôi đã đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt trong toàn bộ cuộc đời. Tôi không biết làm sao để sống mà không có nó.

* Tôi không sử dụng những người mà chỉ có vai trò trang trí khi tham gia vào một việc nào đó. Tôi cũng không dùng những người mà họ ở xung quanh mình chỉ vì sự nổi tiếng của mình.

* Khi tôi xem xét một dự án, chúng tôi thực sự nghiên cứu nó - không chỉ là ý tưởng bề nổi mà mọi thứ xung quanh nó. Khi chúng tôi tham gia vào dự án mới đó, chúng tôi tin tưởng nó bằng mọi giá. Chúng tôi tự tin vào khả năng sẽ làm nó đúng. Chúng tôi làm việc chăm chỉ để làm công việc tốt nhất có thể.

* Vấn đề lớn nhất? Tôi nói đó là vấn đề lớn nhất trong toàn bộ cuộc đời tôi. Tiền. Cần rất nhiều tiền để có thể biến những giấc mơ này thành hiện thực. Ngay từ những ngày đầu, nó đã là một vấn đề. Có tiền để mở Disneyland. Nó mất khoảng 17 tỉ. Và chúng tôi đã thế chấp tất cả, cả bảo hiểm cá nhân của tôi.

* Khi mở ra Disneyland, rất nhiều người có ấn tượng rằng nó sẽ là thứ để kiếm tiền nhanh chóng, nhưng không ai nhận ra rằng đằng sau Disneyland là một tổ chức lớn, và tất cả chúng tôi tham gia làm nó vì chúng tôi yêu nó.

* Chúng tôi vẫn làm Disneyland khi mà hầu hết mọi người nói rằng nó sẽ là một thảm họa về tài chính - sẽ bị đóng cửa và quên lãng ngay trong năm đầu tiên.

* Disneyland là công trình của tình yêu. Chúng tôi không chỉ tạo ra Disneyland chỉ vì ý tưởng kiếm tiền.

* Nếu bạn có thể mơ ước điều đó, bạn có thể làm nó.

* Tôi không có cảm giác suy kiệt. Tôi vui vẻ, chỉ vui vẻ, vui vẻ mà thôi.

Walt Disney

Sự vĩ đại từ tầm nhìn của Henry Ford

Trong lời tựa cho cuốn sách rất nổi tiếng “In Their Times” (tạm dịch “Đương thời”) của hai tác giả Anthony J. Mayo và Nitin Nohria do trường Thương mại Harvard ấn hành năm 2005, Warren Bennis - giáo sư xuất sắc của đại học miền Nam California đã nhận định: “Thật là ngớ ngẩn nếu chỉ ra rằng lý thuyết và các công trình kỹ xảo đã không làm thay đổi thế giới. Con người đã làm thay đổi thế giới” và một trong những con người như thế chính là Henry Ford, cha đẻ của tập đoàn xe hơi mang tên ông – Ford Motor Company.

Cú hích lịch sử

Ngay trong những năm đầu của thế kỷ thứ hai mươi, khi mà các quốc gia châu Âu và cả Hoa Kỳ đang rơi vào những cuộc tranh giành thuộc địa và ngấm ngầm gây ra cuộc chiến tranh đẫm máu - chiến tranh thế giới thứ nhất; khi mà một nền thương mại còn ẩn chứa những khuyết tật với thời gian làm việc dài giờ, môi trường lao động không an toàn và với một mức lương còn rất thấp, thì Henry Ford cùng với những nhà đầu tư Hoa Kỳ trong các ngành công nghiệp khác cũng không âm thầm trong cuộc chạy đua đưa những ý tưởng vĩ đại vào thực tiễn.

Trong lúc chính phủ của Tổng thống Wilson đã bất lực trong việc giải quyết những vấn đề liên quan đến quyền lợi cho người lao động, thì Ford đã có những quyết định táo bạo, mang đến quyền lợi lớn lao cho người lao động trực thuộc công ty của ông và có nhiều ảnh hưởng đến nhiều công ty khác.

Chính bản thân ông cũng đang bị công kích bởi những chính sách đối đãi với công nhân và tư tưởng bài trừ Do thái! Ông đã trở thành một trong những ông chủ trong nền công nghiệp nặng đầu tiên chia sẽ lợi nhuận kinh doanh với những người làm công và hơn thế nữa, khi áp dụng dây chuyền lao động, ông đã tăng lương cho người lao động lên gấp đôi (năm 1914 đã đạt mức lương chưa hề có là 5 USD/ngày). Không những thế, ông đã đưa ra quyết định rút ngắn giờ làm việc cho công nhân từ 9 giờ xuống còn 8 giờ làm việc một ngày.

Một câu hỏi được đặt ra, cái gì đã làm cho nhà lãnh đạo này đưa ra quyết định táo bạo đó? Một câu trả lời giản đơn rằng, ông đang sống trong những nguyên tắc gia tăng sức mạnh bằng những động cơ thúc đẩy. Vì nhà lãnh đạo hiểu rất rõ rằng, ông không thể điều khiển con tàu nếu nó không tiến về phía trước, và hơn thế nữa, ông đang chuẩn bị cho một một cuộc cách mạng, mà ông cần công ty của mình có một cú hích mạnh để vượt lên. Chính ông đã thổ lộ, ông muốn thúc đẩy công nhân của ông đạt được kết quả làm việc tối đa. Ông tin rằng: kết quả ấy chỉ đạt được tối đa khi công nhân được chi trả một cách đầy đủ và đáp ứng những nhu cầu tối thiểu.

Hành động thúc đẩy của ông đã có những phản ứng mạnh mẽ trong xã hội, đến nỗi ông đã trở thành chủ đề bàn tán trong xã hội. Tờ New York Times ngày 11/1/1914 đã phải thốt lên: “Ford đã tác động mạnh vào nền thương mại, ông đã chia sẻ lợi nhuận của công ty cho công nhân”. Một cú sốc lớn trong thế giới kinh doanh và những người lao động của họ. Ngay lập tức, phía công đoàn đã noi gương ông, họ đã đấu tranh và giúp giảm giờ làm cho đồng loạt công nhân và sau đó ít năm, lương cơ bản của công nhân cũng đã được tăng lên, cụ thể trung bình mức lương công nhân xí nghiệp đã tăng từ 6 cent/giờ năm 1913 lên 22 cent/giờ năm 1920.

"Hãy sản xuất nó bằng mọi giá"

Trong cuốn tiểu sử “Ford: the men and machines” (tạm dịch Ford: con người và máy móc), Robert Lacy đã miêu tả rằng nhà sản xuất ô tô thiên tài Herny Ford đã lên một kế hoạch có tính đột phá về một kiểu động cơ mới. Đó chính là loại động cơ V-8 ngày nay. Ford rất háo hức muốn biến ý tưởng này thành hiện thực. Ông đã mời vài đồng nghiệp cùng vẽ thiết kế và trình bày trước các kỹ sư.

Các kỹ sư nghiên cứu bản thiết kế và đều có chung một kết luận rằng nhà lãnh đạo hão huyền của họ ít hiểu biết về các nguyên lý kỹ thuật cơ bản. Họ đã nhắc khéo rằng, ý tưởng của ông khó trở thành hiện thực. Nhưng Ford nói: “Hãy sản xuất nó bằng mọi giá”. Bất chấp sự phản ứng từ phía những kỹ sư, ông vẫn ra lệnh: “Hãy thực hiện điều đó cho đến khi thành công dù phải mất bao nhiêu thời gian đi chăng nữa”.

Suốt sáu tháng, họ phải đánh vật với vô số bản vẽ thiết kế mà không tiến được một bước nào. Sáu tháng tiếp theo cũng không có gì biến chuyển. Gần cuối năm, Ford đến kiểm tra, nghiệm thu kết quả và một lần nữa các kỹ sư nói với ông, những điều ông muốn không thể thực hiện được. Ford nói với họ cứ tiếp tục công việc. Họ lại tiếp tục. Và cuối cùng, họ đã khám phá ra cách chế tạo động cơ V-8.

Qua câu chuyện này, một giảng viên về bộ môn lãnh đạo đã nhận xét: “Henry Ford và các kỹ sư của ông đều sống chung dưới một bầu trời nhưng họ lại không có chung một chân trời. ”Tại sao Ford lại có một chân trời khác với những kỹ sư của ông, chính là vì ông có một tầm nhìn lớn. Và ông còn hiểu hơn ai hết rằng, nhà lãnh đạo không bao giờ có thể đưa người của họ đi xa hơn đoạn đường họ đã đi. Với Ford, những gì ông nhìn thấy là những gì ông có thể đạt được. Ông luôn sống với nguyên tắc đó.

Cùng với sáng kiến và những cuộc cách mạng công nghệ và kinh doanh, Ford còn là cha đẻ của hệ thống làm việc dây chuyền hiện đại nhằm hạ giá thành sản phẩm Model-T để cạnh tranh với các hãng sản xuất xe hơi khác. Ông đã từng tìm hiểu lý thuyết thời gian và sự vận động của Frederick Winslow Taylor và đặt ra câu hỏi tại sao lại không áp dụng vào dây chuyền sản xuất xe hơi. Ngay lập tức ông đưa ra sáng kiến “sản xuất đồng loạt”.

Thời điểm đó (năm 1913), các xí nghiệp sản xuất chỉ đưa một chiếc mỗi lần. Sáng kiến của ông ngay lập tức phát sinh thắng lợi, từ việc sản xuất đồng loạt, Model-T của công ty ông đã cắt giảm rất lớn thời gian sản xuất từ 12 giờ xuống chỉ còn 1 giờ rưỡi. Kết quả của sáng kiến vĩ đại này đã làm cho Ford quyết định giảm giá thành và giúp công ty Ford đạt được những kết quả kinh doanh to lớn. Năm 1912, công ty Ford tung ra thị trường 82.000 xe Model-T với giá bán lẻ 850 USD. Đến năm 1916, 585.000 xe hơi được bán ra với giá chỉ còn 360 USD.

Kết quả tuyệt vời ấy đối với Ford không chỉ đó là kết quả của những sáng kiến vĩ đại mà còn là tổng thể của những hành động và tầm nhìn vĩ đại. Ông tôn sùng “chủ nghĩa tập thể” và chính tập thể đã giúp Ford thành công.

Một kết quả phi thường chỉ có thể đến từ một sáng kiến vĩ đại và một hành động phi thường. Nhưng hơn ai hết, Ford luôn luôn quý trọng những con người làm việc cho mình, vì cuộc đời ông đã chứng kiến bao đổi thay, thất bại và cả hận thù. Với ông, con người là tài sản quý giá nhất mà một nhà lãnh đạo có. Và ông cần phải có những quyết định táo bạo - quyết định của một nhà lãnh đạo - tất cả chỉ để cho họ.

Philippines

Harland Sanders - không sợ thất bại

Nhiều người nghĩ rằng họ cần đợi cho đến khi có đủ vốn, đủ lực rồi mới bắt đầu khởi nghiệp, nhưng Sanders thì khác. Dù không có nhiều tiền, không có văn phòng và bất kỳ nhân viên nào ngoài người vợ thân yêu, ông vẫn theo đuổi niềm đam mê của mình và cuối cùng, ông đã thành công. Kinh nghiệm của Sanders đã mang lại một bài học quý giá, đó là, những gì bạn có không bao giờ là quá ít để bắt đầu.

Sanders cũng gặp những khó khăn về tài chính giống như bất kỳ ai khác khi lần đầu tiên xây dựng KFC. Ông nói: "Một trong những khó khăn lớn nhất của chúng tôi khi khởi nghiệp chính là vấn đề tài chính". Hầu như phải bán hết tài sản trong một cuộc đấu giá, Sanders chẳng có gì ngoài tấm séc 105 đô la mỗi tháng từ trợ cấp xã hội. "Chừng đó dùng để trả tiền xăng và tiền đi lại cần để bắt đầu kinh doanh". Ông kể: "Rất nhiều đêm tôi ngủ ở trên xe để có thể có đủ tiền mua nồi nấu cho ngày tiếp theo nếu như ai đó mua công thức của tôi".

Không sinh ra trong một gia đình giàu có, thực tế, phần lớn tuổi thơ Sanders sống và làm việc một mình, cố gắng tự lo cho bản thân mình. Đó chính là thái độ sống góp phần làm cho KFC nổi tiếng sau này.

Không sợ thất bại

"Bạn phải thích công việc của bạn. Bạn phải thích điều bạn đang làm, bạn phải làm những việc có giá trị để bạn có thể thích nó vì giá trị của nó, và điều đó sẽ tạo ra sự khác biệt, bạn có thấy không?" - Sanders nói.

Sanders yêu công việc của mình. Sự đam mê và lòng kiên trì đã giúp ông tiếp tục dấn bước ngay cả khi ông thất bại không chỉ một lần, hai lần, mà là nhiều hơn ba lần trong việc kinh doanh.

Trong chuyến đi dọc đất nước, Sanders đã bị từ chối 1009 lần. Ban đầu, chỉ một số ít ông chủ nhà hàng thấy họ có lợi nếu mua công thức mà Sanders đang bán. Dave Thomas, sau này là người lập ra Wendy - chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh chuyên về bánh hamburgers, là một trong những khách hàng đầu tiên của Sanders. Nhưng không phải dễ dàng mà Sanders có được mối quan hệ làm ăn đó. "Lúc đầu, tôi rất băn khoăn về việc tại sao chúng tôi lại mất tiền cho một ông già như thế". Tuy nhiên, lòng đam mê và sự kiên định của Sanders đã thuyết phục được Thomas và hàng trăm cơ sở kinh doanh khác.

Dường như kể từ khi bắt tay vào kinh doanh món gà rán, Sanders chẳng còn đam mê với điều gì khác nữa. Ông không bao giờ chơi golf, không bao giờ chơi quần vợt. Chẳng có sở thích nào khác ngoài kinh doanh đồ ăn nhanh có thể lôi cuốn được ông.

Sự đam mê và cống hiến của Sanders là một nguồn động viên lớn đối với toàn bộ đội ngũ nhân viên của KFC. Niềm đam mê của Sanders đối với sản phẩm đã truyền cảm hứng cho toàn bộ công ty. Một ông chủ cửa hàng từng nói: "Nếu mỗi năm tôi không mở một cửa hàng mới, tôi sẽ cảm thấy tôi đang bị Sanders nhấn chìm".

Thiết lập tiêu chuẩn cao

Sanders là một người tỉ mỉ và thể hiện điều đó trong mọi việc ông làm. Ông biết rằng đồ ăn ngon và việc tiếp thị có thể là không đủ với khách hàng. Ông cũng đảm bảo rằng mỗi cửa hàng đều duy trì tiêu chuẩn cao nhất về độ sạch sẽ và phục vụ khách hàng tốt nhất. Ông nhận thức được rằng, cho dù món gà rán trông có hấp dẫn như thế nào đi nữa, nhưng nếu khách hàng biết nó được chế biến từ một con gà không sạch, thì họ sẽ vẫn bỏ đi.

Vì thế Sanders cố gắng làm cho món gà của mình sạch nhất có thể. Mọi thứ được sơn trắng để bất kỳ vết bẩn nào cũng bị phát hiện và xử lý ngay lập tức. Ông cũng là một trong những người kinh doanh nhà hàng đầu tiên đặt các lỗ giữa tường nhà bếp và phòng ăn để cho khách hàng nhìn thấy bếp và thấy các món ăn được chuẩn bị như thế nào.

Khuôn mặt luôn mỉm cười của Sanders ở các tấm logo tại các cửa hàng KFC có thể làm nhiều khách hàng yêu mến, nhưng có một "khuôn mặt" khác mà chỉ nhân viên và đồng nghiệp của ông mới biết, đó là một Sanders rất cầu toàn. Ông thường có những chuyến ghé thăm bất ngờ tới các cơ sở để xem xét việc chế biến món gà. Không chỉ kiểm tra về độ sạch, mà ông còn để ý nếu thấy nhân viên nấu không đúng công thức, ông sẽ không ngại nhắc nhở.

Với Sanders, thái độ phục vụ, chất lượng và độ sạch là những ưu tiên hàng đầu với bất kỳ cơ sở nào. Ông muốn mọi thứ phải được thực hiện đúng cách. Dù đó đơn thuần là việc lau sàn hay chỉ cho người đầu bếp cách chuẩn bị nước sốt đặc biệt, không có việc gì trong một nhà hàng mà Sanders không sẵn sàng làm.

Đó cũng là lí do mà cho dù trời mưa hay tuyết rơi, Sanders cũng vẫn có mặt cùng với nhân viên trong ngày khai trương cửa hàng. Ông không chỉ muốn chào đón những khách hàng đầu tiên và quảng bá về sản phẩm, mà còn muốn có mặt ở đó và biết chắc rằng mọi thứ đều đạt được tiêu chuẩn làm ông thỏa mãn.

Không chỉ quan tâm đến món gà, Sanders còn quan tâm đến các món ăn khác. Như vợ ông từng nói: "Đôi khi chỉ một miếng bánh nướng, một món thịt hoặc rau chế biến không đúng cách, ông cũng chỉ cho họ cách làm đúng. Ông muốn nhà hàng chuyên phục vụ món gà của mình phải có được những món ăn ngon".

Sự chú ý của Sanders tới từng chi tiết đã khiến ông thu hút được số lượng khách hàng trung thành đáng kể. Họ biết rằng Sanders là đại diện cho một thương hiệu mà họ có thể tin cậy hoàn toàn.

Cựu Chủ tịch IBM: Thành công = 2 x Thất bại

Bí quyết thành công của Thomas John Watson - người khai sinh ra tập đoàn máy tính IBM rất đơn giản, chỉ là: "Hãy nhân đôi tỉ lệ thất bại". Với ông, thất bại không chỉ là một vế không thể thiếu để cân bằng phương trình thành công, mà nó còn là những bước đi cần thiết và tích cực để có thể giành được những mục tiêu mà mình đã thiết lập.

Thất bại - bạn đồng hành trên con đường đến thành công

"Tôi đã đưa ra một dự đoán về tương lai của việc kinh doanh của mình và tôi đã sai vì tôi luôn đánh giá thấp khả năng của nó", Watson nói. Dù lãnh đạo một trong những công ty hùng mạnh nhất nước Mỹ vào thời của ông, Watson không phải là người hoàn hảo. Ông cũng mắc rất nhiều sai lầm trên con đường của mình, những sai lầm khiến công ty phải trả giá khá đắt, nhưng điều phân biệt Watson với nhiều người khác là sự quyết tâm bật trở lại từ thất bại.

Trong những năm đầu, Watson đã sống chật vật trong vai trò người bán hàng cho Wheeler và Wilcox ở Buffalo. Khi đó, ông vừa mới chuyển đến thành phố này và cảm thấy khó thích nghi, không chỉ với những thay đổi của môi trường mà với việc phải bán các sản phẩm đến tận nhà.

Sau một thời gian khó khăn, Watson đã ăn mừng thành công bằng bữa rượu tại một quán rượu ở địa phương. Nhưng rồi ông phát hiện ra rằng, tất cả các trang thiết bị, ngựa và sản phẩm để ở bên ngoài quán đã bị lấy trộm. Thành công của ông nhanh chóng chuyển thành thất bại trong con mắt của những người ở công ty. Ông bị sa thải ngay lập tức.

Mù mờ về tương lai của mình, Watson mất hơn một năm để tìm được một công việc ổn định khác. Liệu có phải bữa tiệc rượu đó là một sai lầm - Watson từng tự hỏi mình như thế. Có thể, nhưng đó chưa bao giờ là điều khiến Watson hối tiếc vì nó là điểm khởi đầu để ông bắt đầu hành trình điều hành công ty riêng của mình.

Watson chưa bao giờ hài lòng với việc đi một con đường dễ dàng. Ông đặt ra những mong muốn cao và cố gắng hết sức để đạt được. Ông tin rằng: "Nhắm đến điều hoàn hảo rồi bỏ lỡ nó còn hơn là nhắm đến điều không hoàn hảo và đạt được nó".

Watson không sợ thất bại trên con đường để giành được những điều không thể. Với ông, điều "không thể" không chỉ "có thể", mà nó là điều duy nhất đáng để cố gắng, điều duy nhất để phân biệt ông và làm cho ông nổi bật.

Theo Watson, sai lầm không bao giờ là điều đáng phải xấu hổ, thực tế, nó là một phần cần thiết trong quá trình điều hành công ty. Cả thất bại và thành công đều là thứ cần được ăn mừng, bởi vì cả hai đánh dấu những nỗ lực và chiến thắng đã đi đến giai đoạn cuối. "Người mà không tự hào về cách làm việc của mình sẽ chẳng làm được việc gì đáng để tự hào", Watson nói.

Do đó, lựa chọn của Watson rất đơn giản: "Thất bại có thể làm cho bạn chán nản, hoặc bạn có thể học từ nó". "Hãy tiến lên và mắc sai lầm. Mắc tất cả các sai lầm bạn có thể. Nhớ rằng, đó chính là nơi bạn tìm thấy thành công, trên một con đường rất dài".

Phân tích quá khứ, xem xét hiện tại, mường tượng tương lai

"Nằm im nghỉ ngơi và chẳng làm gì là một điều thoải mái vì nó không có mạo hiểm, nhưng rõ ràng nó là một cách sai lầm để quản lý công ty". Watson nói. Ông đã tạo ra một trong những công ty lớn nhất và hùng mạnh nhất trên toàn bộ đất nước của mình, và điều đó không thể được làm bằng việc chỉ ngồi và để cho cơ hội vụt qua.

"Chẳng có gì giống như là đứng yên tại chỗ", Watson nói. "Bạn không thể đứng ở một nơi: hoặc là bạn phải tiến lên, hoặc là bạn phải lùi lại". Những ngày đầu tiên trong sự nghiệp là bằng chứng cho sự quyết tâm của Watson. Dù đã bỏ việc chỉ sau một ngày làm thầy giáo, Watson biết rằng có những điều lớn lao đang chờ đợi ông phía trước. Ông không thích dạy học, nhưng thay vì bỏ và sống một cuộc sống bình thường, Watson quyết định thử những điều khác nữa.

Do đó, Watson đăng ký một khóa học ở trường Thương mại Miller. "Chúng tôi không bao giờ cảm thấy bằng lòng". "Bất cứ khi nào cá nhân hoặc một tổ chức quyết định rằng họ đã giành được thành công, thì nghĩa là sự tiến bộ sẽ dừng lại". Watson luôn cống hiến hết mình cho công ty và làm cho IBM nổi tiếng như một công ty hàng đầu trong kỷ nguyên máy tính. Watson cũng dành một phần lớn lợi nhuận của công ty vào việc nghiên cứu, để đảm bảo sự tồn tại của công ty trong tương lai.

Năm 1947, IBM đã cho ra đời Poppy và SSEC - thế hệ máy tính đầu tiên của công ty hoạt động với 13.000 ống chân không. "Mục đích của chúng tôi mỗi năm lại cao hơn và chúng tôi luôn đạt tiêu chuẩn" - Watson nói. "Chúng tôi không bao giờ nghĩ rằng những gì chúng tôi có ngày hôm nay sẽ thỏa mãn nhu cầu của 10 năm sau". Poppy chỉ là một mình chứng về sự tiến bộ của Watson. Ông muốn công ty dẫn đầu con đường trong thế giới kinh doanh và đảm bảo điều này bằng việc chủ động nắm bắt cơ hội đến.

Watson chưa bao giờ ngừng tìm cách để cải thiện công ty và tiếp tục thiết lập các tiêu chuẩn mới. "Phân tích quá khứ, xem xét hiện tại và mường tượng về tương lai", Watson nói. "Lên kế hoạch cho tương lai, tin tưởng vào tương lai". Suy nghĩ của Watson - hướng tới tương lai chính là điều làm cho công ty của ông đạt được nhiều thành công. Khi giao công ty cho con trai đảm nhận, IBM đã nổi tiếng là một công ty tiến bộ và dẫn đầu ngành.

Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Watson luôn thích hành động thay vì chẳng làm gì cả. Quan điểm của ông là chẳng có gì tự nhiên không làm mà có. Khi đối mặt với khó khăn, Watson sẽ nói: "Giải quyết nó. Giải quyết nhanh chóng. Giải quyết theo cách đúng hoặc sai. Nếu bạn sai, vấn đề sẽ quay trở lại và vỗ vào mặt bạn, khi đó, bạn sẽ có thể giải quyết theo cách đúng".

IBM

Lee Iacocca - Con người huyền thoại

Về Lee Iacocca, tôi đánh giá: "Từ sự nghiệp của Lee Iacocca và từ quá trình vực dậy Chrysler, tôi càng hiểu ra giá trị của sự lãnh đạo. Tất cả chuyện thành bại đều do lãnh đạo, và để có những thành công, thì nhà lãnh đạo đã phải hy sinh quên mình, cấp độ lãnh đạo càng cao, đòi hỏi về sự hy sinh càng lớn".

Đến và ngồi vào chiếc ghế nóng

Ngay sau khi Lee Iacocca bị thất sủng tại Ford, có một người đã nhận ra tài năng của ông và nhanh chóng đưa đến cho ông một cơ hội, cũng là một sự thử thách lớn. Chủ tịch tập đoàn Chrysler, John Riccardo đã chính thức mời ông. Trong tình cảnh công ty đang thua lỗ nghiêm trọng và trên đường trượt dốc tới phá sản, Ricardo đã nhận ra rằng, tình hình đã đi ngoài tầm kiểm soát của mình, và đã đến lúc công ty cần có một nhà lãnh đạo giỏi để vực dậy. Và John Riccardo quyết định hy sinh vị trí quyền lực ấy để trao vào tay Lee Iacocca. Trong trái tim của Ricardo, tất cả là vì đại nghiệp. Với Iacocca, từ nay giấc mơ trở thành một trong ba lãnh đạo lớn nhất thế giới trong công nghiệp sản xuất xe hơi đã thành hiện thực. Ông đã chấp nhận lời mời.

Lee Iacocca - người vực dậy tập đoàn xe hơi Chrysler

Lee Iacocca bước chân tới Chrysler khi công ty đang trên bờ vực của sự phá sản, phải đối mặt với nợ nần chồng chất đến kỳ phải trả, thị trường của công ty ở Châu Âu bị thua lỗ. Lee Iacocca đã nhanh chóng củng cố lại toàn bộ nhân lực, tạm cắt giảm nhân lực, bỏ thị trường thua lỗ ở châu Âu, đưa về nhiều chuyên gia kỹ thuật và những người tài từ chính công ty cũ của ông.

Đồng thời ông cũng thực hiện một số những dự án mà Ford đã không thực hiện trong thời gian ông còn điều hành như dự án Minimax, cắt bỏ những dự án sản xuất không đem lại lợi nhuận và đưa vào dây chuyền sản xuất những kiểu mẫu như Dodge Omni và Plymouth Horizon. Và công ty đã thu được những thành công đáng kể từ 2 nhãn hiệu Omni và Horizon. Riêng năm đầu tiên giới thiệu sản phẩm, công ty đã bán được trên 300.000 chiếc. Dù vậy, số tiền thu được cũng không đủ trang trải cho những nợ nần.

Bằng tất cả những nỗ lực có thể, Lee Iacocca đã làm việc tận tuỵ kể cả những ngày cuối tuần. Trước đây, khi còn ở Ford ông luôn dành những ngày cuối tuần cho gia đình, nay hiếm khi nhìn thấy ông có mặt ở nhà, bởi ông mong mỏi tìm kiếm ra một biện pháp tối ưu cứu vãn công ty. Song dường như mọi cố gắng của ông như muối hoà vào biển và công ty vẫn trong tình trạng báo động đèn đỏ. Dù vậy, ông vẫn tin sẽ có con đường cứu vãn.

Nỗi đau mang tên "Lãnh đạo và Vị cứu tinh của Chrysler"

Lee Iacocca nhận thấy phải có tiền để có thể cứu vãn công ty, nhưng tìm ở đâu ra khoản tiền khổng lồ ấy. Ông hiểu rằng chỉ có con đường duy nhất, nhưng lại là con đường ông không muốn tới, đó là cầu cứu chính phủ.

Sở dĩ con đường đến kêu cứu chính phủ giúp đỡ là giải pháp bất đắc dĩ đối với ông là vì ngay từ những ngày còn làm việc ở Ford, ông chính là người lớn tiếng chỉ trích về những biện pháp không hợp lý và kịp thời của chính phủ đối với nền công nghiệp Hoa Kỳ. Nên khi ông phải đến kêu cầu giúp đỡ từ Quốc hội, thì ông đã không được tiếp đãi một cách mau mắn. Không một ai trong số họ tỏ vẻ muốn giúp ông và nói chuyện với ông một cách nhã nhặn.

Sau này ông đau đớn nhớ lại: “Trong suy nghĩ của Quốc hội và trong các giới chức, chúng tôi là những người có tội. Chúng tôi đã làm khủng hoảng thị trường và chúng tôi xứng đáng bị trừng phạt. Và chúng tôi đã bị trừng phạt. Trong suốt cuộc giải trình trước Quốc hội, chúng tôi đã phải gánh vác tất cả những thảm hoạ mà toàn cầu đang trải qua và chúng tôi như những ví dụ sống tác động tồi tệ đến nền công nghiệp Hoa Kỳ... Vợ và những đứa con của chúng tôi thì bị chế giễu khi đi siêu thị hay ở trường học. Nó là một cái giá quá đắt phải trả, đắt hơn cả việc đóng cửa hiệu và chuyển đi nơi khác. Nó động chạm vào lòng tự trọng. Nó như nhát dao đâm thật sâu và thật đau đớn”.

Dù vậy sự hy sinh, nhẫn nhục của Iacocca đã được đền bù, chính phủ của Tổng thống Carter đã đồng ý cho công ty của ông vay 1,5 tỷ USD. Với việc bảo trợ của chính phủ, công ty của ông đã bắt đầu lấy lại tinh thần.

Cùng trong nỗ lực làm việc, Iacocca không ngừng tìm kiếm và lôi kéo về những người tài. Trong số những người rời bỏ Ford để theo ông, có Bob Eaton (sau này là Chủ tịch của Chrysler), đồng nghiệp của ông Bob Lutz, hay cả kỹ sư trưởng về động cơ Hal Sperlich, người đã có nhiều đóng góp cho việc thiết kế nhiều kiểu mẫu xe hơi mới cho Chrysler, và nhiều nhân vật tài năng nữa. Ông đã đưa về tất vả những người tài mà ông có thể, những người tài hơn ông đến bên ông và luôn sẵn sàng giúp đỡ những người có ý tưởng hay.

Không chỉ vậy, về phía cá nhân mình, ông tiếp tục hy sinh, làm việc hăng say nhằm khích lệ, cổ vũ tất cả mọi người làm việc. Theo Iacocca, “lãnh đạo có nghĩa là làm gương cho người khác. Khi anh ở vị trí lãnh đạo, mọi người sẽ đi theo nhất cử nhất động của anh”. Điều đó hoàn toàn chính xác, bởi ông, như lời của một chuyên gia lãnh đạo đã nói, đã đội chiếc mũ của một người “đội trưởng” để đưa mọi người vượt qua thác ghềnh. Ông xứng đáng là một nhà lãnh đạo tinh xảo. Và chúng ta có thể nhận ra, ông biết rằng chỉ có thể đi cùng với họ khi lãnh đạo họ bằng chính trái tim mình, khi muốn có sự trợ giúp của họ. Như vậy, chắc chắn thành công sẽ đến.

Tiếp sau ba năm hoạt động sau đó, Iacocca tạm dừng sản xuất dây chuyền một số sản phẩm không mang lại lợi nhuận, cắt giảm hàng tồn kho tới hàng tỷ đô la, tái đầu tư cho những kiểu mẫu mới và cắt giảm biên chế nhân công. Năm 1983, số lượng cán bộ công nhân viên đã giảm xuống còn 74.000 người, và nếu năm 1980 công ty thua lỗ 1,7 tỷ USD thì sau ba năm họ thu lại tới 900 triệu USD. Với 1,5 tỷ USD vốn bảo lưu, công ty đã có khả năng trả nợ cho chính phủ.

Sau đó Chrysler tiếp tục gặt hái được thành công và phát triển. Công ty đã giành lại thị phần nội địa và Canada. Và sau những nỗ lực không biết mệt mỏi, công ty đã dành được 16% thị phần.

Ngày nay, tập đoàn Chrysler tiếp tục củng cố vị trí hàng đầu trong ngành công nghiệp sản xuất xe hơi. Riêng bản thân Lee Iacocca, sau khi vực công ty đứng dậy, ông đã về hưu ở tuổi 67. Và cùng trong thời gian đó ông đã rất thành công trong việc viết sách. Những cuốn sách của ông về kinh nghiệm quản lý, lãnh đạo đã trở thành những best-seller - những cuốn sách bán chạy nhất.

Philippines

C. Michael Harper và sự đi lên ngoạn mục từ triết lý ConAgra

Thập niên 1970, nền kinh tế thế giới lâm vào tình trạng khó khăn khiến nhiều công ty điêu đứng. Khác với cuộc khủng hoảng những năm 1930, các nhà lãnh đạo lúc này buộc phải tìm kiếm giải pháp cứu vãn cho sự tồn tại của công ty mình. Trong số đó, có một người đã làm lên cuộc chuyển đổi đầy ngoạn mục, không những đưa công ty thoát khỏi bờ vực phá sản mà còn trở thành tập đoàn cung cấp sản phẩm lớn thứ hai thế giới. Đó là C. Michael Harper, nguyên Giám đốc điều hành tập đoàn ConAgra.

Thời khắc khó khăn, công ty trên bờ vực thẳm

Cũng trong thời điểm đó, nước Mỹ trải qua một thập niên với đầy rẫy các cuộc đấu tranh cho nhân quyền, bình đẳng giới. Đời sống tinh thần và tư tưởng của người Mỹ bước vào cuộc chuyển biến quan trọng với những cuộc ra đi tìm kiếm chân giá trị của cuộc sống và ý nghĩa của vật chất. Nhưng đó cũng là thập niên người Mỹ sống trong một niềm hy vọng ảo, được ru ngủ bằng những viên đạn bọc đường từ những chính trị gia như McNamara, hay Henry Kissinger.

Dù vậy, họ vẫn hăng say cống hiến bởi họ vẫn sống trong tinh thần của lời kêu gọi: “Đừng hỏi Tổ quốc làm gì cho ta, mà hãy hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc”. Một sự khéo léo đầy tinh xảo của cố Tổng thống John F. Kennedy khi ông phát biểu câu nói đó trong diễn văn nhận chức. Nó đã đẩy người Mỹ đi theo một tầm nhìn của ông khi ông nói rằng: “Tôi tin đất nước này sẽ phấn đấu đạt được mục tiêu, trước khi thập niên kết thúc, chúng ta sẽ đưa người lên mặt trăng và trở về trái đất một cách an toàn”.

Quay trở lại những năm đầu thập niên 1970, cho dù chính phủ Hoa Kỳ đạt được những mục tiêu nhất định mà cố Tổng thống John F. Kennedy đã vạch ra, song người dân Hoa Kỳ đã nhận ra họ đang ở đâu. Các cuộc đấu tranh đòi nhân quyền và đòi chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam vẫn tiếp tục lan rộng. Cuộc khủng hoảng dầu lửa lại tiếp tục bùng nổ làm cho nền kinh tế Hoa Kỳ vốn đã không phát triển, nay càng bị sa sút một cách nghiêm trọng. Tỷ lệ lạm phát tăng nhanh một cách chóng mặt, lên tới con số mà người Mỹ chưa bao giờ chứng kiến. Nếu như tỷ lệ lạm phát 8,3% của năm 1947 được coi là cao nhất thì nay con số đó đạt tới đỉnh ở mức 13%. Cùng lúc đó tỷ lệ thất nghiệp đã chiếm tới 8,3% dân số Mỹ - tỷ lệ cao nhất từ năm 1941. Vì tỷ lệ lạm phát cao, cầu tiêu dùng ngày càng lớn, nên chất lượng hàng hoá bị giảm xuống và đó là nguyên cớ cho khả năng cạnh tranh yếu kém trên thị trường quốc tế. Như hệ luỵ tất yếu, hàng loạt những công ty đã rơi vào vòng khủng hoảng, trong đó có ConAgra.

ConAgra là công ty chuyên kinh doanh và cung cấp sản phẩm chế biến từ lương thực, thực phẩm, có từ cuối thập niên 1860. Ban đầu công ty có tên là công ty xay sát Nebraska. Từ năm 1971, công ty đổi tên thành ConAgra sau khi thu nhận một số công ty con.

Năm 1972, trong lần kỷ niệm 105 năm hoạt động, công ty đã thu được 302 triệu USD. Tuy nhiên, giá cả hàng hoá, xăng dầu liên tục tăng cao, tình hình lạm phát quá lớn dẫn đến lãi suất vay vốn của công ty tăng một cách chóng mặt khiến cho công ty mất khả năng chi trả. Theo tổng kết, đến đầu năm 1974, ConAgra có tổng số vốn là 633 triệu USD, song đã thua lỗ 11,8 triệu USD và giá trị trên thị trường bị tụt giảm 10 triệu USD.

Đứng trước nguy cơ trắng tay, những ông chủ của ConAgra liền triệu tập một cuộc họp khẩn cấp nhằm tìm kiếm những biện pháp hữu hiệu để cứu vãn tình hình. Và họ nhận ra rằng cần phải thay đổi lãnh đạo vì thay đổi lãnh đạo là thay đổi tổ chức, họ muốn có một sự thay đổi mang tính chất tích cực cho công ty. Tất cả đã nhất trí đưa Claude Carter, một người với 34 năm kinh nghiệm trong ngành sản xuất lên làm Chủ tịch và thuê một người hoàn toàn mới lạ làm Giám đốc sản xuất - Michael Harper. Ông trở thành phó tổng Giám đốc công ty vào tháng 10/1974.

Michael Harper vào cuộc

Là người có óc phân tích chiến lược, Harper nhanh chóng tìm kiếm những điểm mạnh mà công ty đã tạo dựng trong suốt hơn 100 năm qua, và cũng không quên nhận ra những mảng tiêu cực mà công ty ông đang có. Từ những nghiên cứu về các nhân tố nội lực, ông đã nhận ra rằng, ConAgra đã có những phẩm chất rất tốt như cung cấp hàng hoá rẻ, đội ngũ quản lý đoàn kết thực hiện mục tiêu, làm việc có tinh thần nhân bản, đạo đức. Còn về điểm yếu là cơ cấu quản lý tập trung quyền lực thiếu vắng sự uỷ thác, nhận thức về thị trường và kinh doanh kém và dường như họ thiếu sự quan tâm tới lợi nhuận cho công ty.

Ngay lập tức, Harper đặt một tấm bảng rất lớn trong văn phòng của ông và viết lên tất cả những thông tin đúc rút ra từ những con số thống kê về bán hàng, lợi nhuận, hàng tồn kho và một vài những thông tin khác có liên quan. Sau đó ông yêu cầu từng trưởng phòng đến ghi lên bảng những thông tin mới vào các sáng thứ Hai đầu tuần. Lúc đầu rất nhiều trưởng phòng quản lý không nói thật cho ông về hàng tồn kho, hay họ đã có thu nhập bao nhiêu vào tuần trước bởi vì họ chưa bao giờ phải trả lời những thông số đó. Nhưng tất cả đã thay đổi.

Cùng trong những thời gian đó, Harper luôn luôn tìm kiếm những cơ hội để được gần và gặp gỡ những nhà quản lý đó. Nhưng trên tất cả ông luôn nhìn nhận họ là những thương gia, ông không nhìn họ chỉ là những nhà quản lý xí nghiệp mà cao cả hơn ông nhìn họ là những thành viên trong ban lãnh đạo. Ông đã chia sẻ cho họ những ý tưởng và trách nhiệm mà tất cả mọi người phải quan tâm đó là bản quyết toán cho công ty. Ông đưa cho họ xem những thông tin về hàng hoá tồn kho và khả năng thu được của công ty đã làm cho công ty trên đường thua lỗ.

Harper như đang chia sẻ với cộng sự bằng chính trái tim mình. Ông đã thực hiện đúng như lời của John C. Maxwell rằng: “Khả năng của một nhà lãnh đạo được xác định bởi những người thân tín nhất của nhà lãnh đạo ấy.” Chính họ là những người thân tín những cộng sự đắc lực, và là những thành viên trong gia đình của ông.

Bằng những nhận định chính xác, Harper và những cộng sự của ông đã đưa ra quyết định mang tính thay đổi. Ông thúc đẩy những lĩnh vực chậm phát triển và cắt giảm hàng hoá tồn kho, giảm thiểu mục tiêu đặt ra khi bán sản phẩm. Tất cả đã được quy ra tiền và chi trả nợ nần khẩn cấp. Và kết quả thu được rất khả quan. Báo cáo tài chính năm 1975, ConAgra đã thu được 4,1 triệu USD.

Nhận thấy những kết quả to lớn đó, bất kể Harper là một người “dân ngoại” mới chỉ hai năm làm việc cùng công ty, năm 1976 Hội đồng quản trị của công ty đã quyết định bầu ông làm Giám đốc điều hành công ty. Một chức vụ danh giá nhưng đầy thử thách!

Thúc đẩy văn hoá hợp tác

Có lẽ một trong những điều ấn tượng nhất làm cho công ty ConAgra có bước chuyển ngoạn mục, đưa công ty từ thua lỗ trở thành công ty lớn thứ hai trên thế giới trong công nghiệp cung cấp thực phẩm, đó là “Triết lý ConAgra”.

Cùng với đà tìm kiếm sự hồi sinh, Harper bắt đầu nghĩ tới việc hoạch định những chiến lược dài hạn. Ông tự đặt ra câu hỏi: "Chúng ta nên kinh doanh trong lĩnh vực nào? Chúng ta phải tổ chức quản lý như thế nào?". Từ những băn khoăn đó, ngay trong tháng 10/1976, ông đã đưa 7 nhà quản lý chủ chốt của công ty đi đến Vail, Colorado để thảo luận về những vấn đề này. Họ đã cùng nhau thảo luận nghiêm túc trong suốt gần ba ngày, và cuối cùng tất cả mọi người quyết định đưa ra thông báo chung về những vấn đề tồn tại cũng như chiến lược hoạt động của công ty trong kế một kế hoạch dài hạn. Cuộc họp đó đã nhận đinh rằng, công ty của họ cần tập trung vào những sản phẩm chế biến lương thực, thực phẩm, nhưng cần phải theo một dây chuyền chế biến.

Sau cuộc hội nghị đó, Harper bắt đầu thực hiện công việc viết ra những vấn đề cần làm, tất cả những ý tưởng từ các thành viên lên một tờ giấy mà ông gọi nó là “giấy trắng,” rồi ông đưa chúng ra thảo luận. Và cứ mỗi lần thảo luận, ông lại cho thư ký ghi chép lại tất cả những ý tưởng, những đề nghị từ các thành viên trong ban lãnh đạo. Cuối cùng ông gửi những trang viết ấy lên các thành viên trong hội đồng quản trị và các trưởng phòng quản lý chủ chốt và chờ ý kiến phản hồi.

Và, cứ như vậy, đến tháng Bảy năm 1977, ông đã tập hợp lại thành một quyển sách nhỏ.Quyển sách mang tên: Triết lý ConAgra. Một cuốn sách nhỏ với vỏn vẹn mười sáu trang giấy nhưng nó chứa đựng tất cả tầm nhìn, mục tiêu, nhiệm vụ và tâm giá trị mà công ty của ông cần hướng tới. Nhưng trên tất cả, ông đã tạo dựng được một sự đoàn kết từ trong tất cả các cấp độ của công ty. Ông đã thổi vào công ty ông một làn gió mới - làn gió của văn hoá hợp tác.

“Triết lý ConAgra” và sự đi lên ngoạn mục

Cuốn “Triết lý ConAgra” được bắt đầu bằng lá thư của vị Giám đốc điều hành đáng kính Harper. Ông đã viết rằng, một trong những điều tìm thấy trong cuốn sách là chỉ dẫn cách xây dựng công ty của chúng ta ngày một lớn hơn. Ông cũng đưa ra những mục tiêu rõ ràng rằng, công ty quyết tâm giành được vị thế và sức mạnh bằng việc đạt được những lợi nhuận lớn cho công ty cũng như cho những cổ đông. Để thực hiện được mục tiêu này, ông cũng chỉ ra những công việc cần thiết mà tất cả công ty phải làm, những sản phẩm thế mạnh mà công ty cần nắm. Ông cũng khẳng định, sự thành công hay lớn mạnh của công ty đến từ linh động, cải tiến thị trường, thúc đẩy kinh doanh, phát triển những kế hoạch giảm giá sản phẩm để cạnh tranh với các công ty khác, và cuối cùng là cần phải có kỹ năng quản lý tài chính tốt.

Cùng với những mục tiêu, giải pháp phát triển cho công ty đề cập trong cuốn “triết lý,” nó còn đề cập đến mục “môi trường tổ chức,” theo Harper, phát triển sức mạnh môi trường là một nhiệm vụ quan trong mà tất cả những người trong ban lãnh đạo phải thi hành. Ông đã nói, “Mục tiêu xây dựng môi trường văn hoá là thúc đẩy đạt được mục tiêu với chất lượng cao, và phải có mối quan hệ hợp tác giữa những người lãnh đạo và cấp dưới.” Đặc biệt, ông đề cao quyền tự do hành động, và chịu trách nhiệm trước kết quả đã làm. Từ điểm này ông đã đề ra bốn điểm:

1.Tất cả mọi người đều muốn tham gia làm việc, đóng góp.

2. Hầu hết mọi người đều muốn trở thành một phần đóng góp của công việc.

3. Hầu hết mọi người đếu hướng tới mục tiêu và phấn đấu giành được mục tiêu đó.

4. Hầu hết mọi người đều muốn được công nhận, được cảm giác có trách nhiệm và được tự do bày tỏ những gì họ muốn.

Cuốn sách nhỏ cũng đề cập đến vấn đề chất lượng con người. Đi cùng những vấn đề nhiệm vụ cũng như mục tiêu phát triển công ty, cuốn sách đã viết: “Chúng ta sẽ tập trung những giá trị cao nhất lên khả năng lãnh đạo, lên những khả năng cuốn hút, nắm giữ và phát triển tất cả mọi cấp bậc trong công ty. Chúng ta hứa với bản thân rằng, chúng ta sẽ quyết tâm làm việc đạt hiệu quả tốt hơn những đối thủ cạnh tranh để đưa ConAgra phát triển".

Với những nội dung trên, ngay từ những năm 1977, 1978 Harper và những cộng sự của ông đã cố gắng đưa nó vào thực tiễn. Và bằng nhiều con đường, và nhiều nhân tố khác nữa, họ đã thực sự thành công. Nhưng theo nhận định của GS. John Kottler, giảng viên trường ĐH Kinh doanh Harvard, trong cuốn “Thúc đẩy sự thay đổi” thì: “Sự thành công của ConAgra có thể đến từ nhiều nguyên nhân, song chắc chắn mấu chốt của sự thành công ấy đến từ một người kiên định thực hiện những mục tiêu trong cuốn sách đã đề cập, người đó là Michael Harper".

Sau một thời gian ngắn thực hiện, công ty đã có đủ khả năng mở rộng quy mô bằng việc mua thêm những công ty con. Một trong những dẫn chứng hùng hồn cho khả năng điều hành và áp dụng “triết lý ConAgra” là công ty con Banquet. Công ty Banquet cũng là một công ty có tuổi hoạt động hơn hai phần ba thế kỷ. Song từ những năm của thâp niên 1960 nó đã sa sút một cách nghiêm trọng và rơi vào tình cảnh phá sản và phải bán đi. Harper đã quyết định mua nó. Ngay sau khi mua Banquet, Harper đã triệu tập một cuộc họp với tất cả những lãnh đạo của công ty và giới thiệu với họ tập “Triết lý ConAgra”, nhưng rất nhiều người trong số họ đã không tin giá trị của nó. Dù vậy, Harper vẫn kiên trì chỉ cho họ chiến lược, mục tiêu cũng như sứ mệnh mà họ sẽ phải hoàn thành. Ông cũng đưa về cho họ một nhà lãnh đạo mới, người có kinh nghiệm trong điều hành công ty, người đó là John Phillips.

Sau 10 năm hoạt động, Banquet đã trở thành một trong những công ty con có lớn nhuận cao nhất. Đến năm 1988, tổng doanh thu từ những sản phẩm kinh doanh chính của công ty đã là 1 tỷ USD, gấp 300 lần so với năm 1980. Và cũng năm 1988, Banquet mới chỉ là một trong 50 công ty con của ConAgra với tổng doanh thu của toàn công ty đã lên đến con số 10 tỷ USD. Tức là lợi nhuận của công ty đã tăng 1000% so với những ngày đầu áp dụng “Triết lý ConAgra”. Ngay lúc đó công ty đã trở thành một trong những công ty cung cấp thực phẩm lớn nhất thế giới.

Sau 18 năm cống hiến cho ConAgra, năm 1992, C. Michael Harper đã giã từ sự nghiệp lãnh đạo, ông đã xây dựng một công ty từ trên bờ vực của sự phá sản thành công ty có tổng kinh doanh lên đến 23 tỷ USD, trở thành công ty lớn thứ hai trên thế giới. Nhớ lại những năm tháng chông gai nhưng đầy thành công ấy, ông đã nói: “Khi thảm họa đã buông tha chúng tôi, thì nó cũng tạo cho chúng tôi quyền tự do lựa chọn một ConAgra mới. Và cái giá cho sự cứu vãn công ty đã được đền bù một cách thoả đáng hơn là tiến lên từ một công ty bình thường.” Và rồi, với 3.000 USD đầu tư cho ConAgra lúc Harper làm Giám đốc điều hành, thì khi ông về hưu giá trị đó đã tăng lên đến 500.000 USD.

Với tâm tình chia sẻ, tôi mong ước rằng, qua bài viết này quý vị sẽ tìm thấy một sự khích lệ, hay phương thức nào đó mà quý vị có thể áp dụng cho công ty, tổ chức của quý vị. Sở dĩ tôi viết bài viết này là khi tôi nhận thấy hoàn cảch của Harper cũng giống như tình cảnh của rất nhiều những vị lãnh đạo trong thời kỳ đất nước ta cũng đang phải trải qua những thời điểm khó khăn vì lạm phát. Dù vậy chúng ta vẫn tin sự thành công sẽ đến.

Và để kết thúc bài viết này, tôi xin mượn lời của Lee Iacocca, nguyên Giám đốc điều hành Chrysler rằng, “thành công không đến từ những gì anh biết, mà nó đến từ những người anh biết và con đường anh dành và đối đãi cho mỗi người trong nhóm họ".

Philippines

Ba câu chuyện cuộc đời

Giữa tháng 6/2005, một bài phát biểu ở lễ trao bằng tốt nghiệp của trường ĐH danh tiếng Stanford (Mỹ) đã gây chấn động lớn ở các giảng đường ĐH và được đăng tải ở các báo giáo dục và kinh doanh trên thế giới, loan rộng trên internet. Chủ nhân bài phát biểu này là ông Steve Jobs, Giám đốc điều hành của tập đoàn máy tính Apple Computer và xưởng sản xuất phim hoạt hình Pixar Animation Studio.

Không hàm chứa những lời hô khẩu hiệu giáo điều, bài phát biểu của ông Jobs đơn giản là một chuỗi các tự truyện của một doanh nhân thành đạt đã trải qua một cuộc đời nhiều sóng gió và bất ngờ: bỏ học ĐH, mày mò lắp ráp máy tính, bị đuổi khỏi công ty do chính mình sáng lập để rồi cuối cùng lại quay về thống trị…

Đặc biệt hơn cả, thay vì chúc các tân cử nhân Stanford một sự nghiệp thành công, tương lai chói lọi như thường các đại biểu vẫn làm ở lễ tốt nghiệp, Jobs đã nói: “Hãy cứ đói khát và dại dột” (Stay hungry. Stay foolish”). Bởi vì chỉ có mạo hiểm, mơ ước, và sống đúng với đam mê của mình, mới có thể thật sự thành công và mãn nguyện”.

VietNamNet giới thiệu bài phát biểu của Steve Jobs (mà ông gọi là ba câu chuyện cuộc đời mình) với hy vọng thêm một góc nghĩ cho các bạn trẻ Việt Nam trước những cuộc thi căng thẳng và những quyết định lớn của cuộc đời.

Tôi rất vinh dự được có mặt tại lễ phát bằng tốt nghiệp của các bạn ngày hôm nay tại một trường đại học danh giá bậc nhất thế giới. Tôi chưa bao giờ có bằng tốt nghiệp đại học.

Nói một cách trung thực nhất thì thực ra, tôi chưa bao giờ học đại học. Ngày hôm nay, tôi muốn kể cho các bạn nghe ba câu truyện đã từng xẩy ra trong cuộc đời tôi. Chỉ như vậy thôi, không có gì to lớn, chỉ đơn giản là ba câu truyện.

Câu chuyện đầu tiên - “kết nối các sự kiện”

Tôi bỏ học ở trường ĐH Reed sau sáu tháng nhưng vẫn ở lại loanh quanh đến tận 18 tháng nữa mới thực sự ra đi. Tại sao tôi lại chọn bỏ học?

Mọi thứ bắt đầu từ lúc tôi chào đời. Mẹ đẻ của tôi là một SV trẻ mới tốt nghiệp ĐH, chưa chồng. Vì thế, bà quyết định mang tôi cho làm con nuôi. Bà tin rằng nên để những người có bằng ĐH mang tôi về nuôi và đã sắp xếp sẵn mọi thủ tục cho con với 2 vợ chồng luật sư. Chẳng thể ngờ, đến lúc tôi chào đời, họ lại đổi ý muốn có con gái.

Thế là, bố mẹ tôi bây giờ, lúc đó đang trong danh sách chờ đợi, nhận được một cú điện thoại lúc nửa đêm: “Có một bé trai mới sinh chưa ai nhận. Ông bà có muốn nhận không?” Họ vui mừng đồng ý ngay. Khi mẹ đẻ mới biết bố mẹ tôi chưa bao giờ tốt nghiệp ĐH, thậm chí cha tôi còn chưa tốt nghiệp cấp ba, bà nhất định không ký giấy cho con nuôi và chỉ nhượng bộ khi bố mẹ tôi hứa sau này sẽ cho tôi vào ĐH.

17 năm sau, tôi vào ĐH thật. Nhưng tôi lại ngu ngốc chọn một trường đắt tiền ngang với Stanford, và toàn bộ số tiền ít ỏi của bố mẹ tôi, những người lao động chân tay, đổ vào trả tiền học.

Sau sáu tháng, tôi thấy việc đầu tư như vậy thật vô nghĩa. Tôi không biết mình muốn làm gì và cũng không biết trường ĐH sẽ giúp mình như thế nào. Thế mà tôi vẫn ngồi đây, tiêu tốn những đồng tiền bố mẹ bỏ bao mồ hôi công sức cả đời mới kiếm được. Tôi quyết định bỏ học và tin rằng, mọi thứ rồi cũng được thu xếp ổn thoả. Lúc đó thật sự rất run, nhưng bây giờ nhìn lại, tôi hiểu rằng, đấy là quyết định đúng đắn nhất của đời mình. Ngay khi quyết định bỏ học, tôi đã bỏ những môn bắt buộc mà mình không thích và bắt đầu kiếm các lớp có vẻ thú vị hơn.

Tôi không được ở KTX, vì vậy tôi ngủ ở sàn nhà phòng các bạn, trả vỏ lon Coca để lấy 5 cent mua thức ăn, và đi bộ hơn 10 cây số dọc thành phố vào các ngày chủ nhật để đến ăn một bữa làm phúc hàng tuần của đền Hare Krishna. Tôi thật sự thích cuộc sống đó. Và chính những gì đã xem, nghe, thấy, khám phá bằng trí tò mò và tri giác của tuổi trẻ…lúc đó đã biến thành những kinh nghiệm quý báu cho tôi sau này.

ĐH Reed lúc đó có trường học dạy thiết kế thư pháp, có lẽ là đỉnh nhất trong cả nước. Mọi mẫu chữ trên các poster, biển hiệu… xung quanh trường đều rất được thiết kế rất đẹp.

Lúc ấy, coi như đã bỏ học và không phải học những môn bắt buộc nữa, tôi quyết định chọn lớp học về mẫu chữ mỹ thuật để tìm hiểu cung cách thiết kế. Tôi đã tìm hiểu về các mẫu chữ serif, san serif, về các khoảng cách khác nhau giữa các mẫu chữ, về các phương cách làm cho kiểu in (typography). Những kiểu cách vẽ chứ đó thật gợi cảm, tinh tế, giàu lịch sử. Chúng mê hoặc tôi từ lúc nào không hay.

Những thứ viển vông này chắc chẳng đem lại một ứng dụng thực tế nào cho cuộc đời tôi. Thế nhưng 10 năm sau, khi bắt đầu thiết kế chiếc máy tính Macintosh đầu tiên, tất cả quay trở lại. Chúng tôi đã dồn hết kiến thức của mình vào thiết kế chiếc Mac này. Đó là chiếc máy đầu tiên có kiểu chữ rất đẹp.

Nếu tôi đã không bước chân vào lớp học thiết kế chữ hồi ĐH, chiếc Mac bây giờ sẽ không bao giờ có các kiểu dáng chữ và các phông chữ có khoảng cách đều nhau như thế này. Và vì thế, có lẽ cũng chẳng máy tính cá nhân nào trên thế giới có các kiểu chữ này (vì Windows cóp hoàn toàn từ Mac). Nếu không bao giờ bỏ học, tôi đã không đi học lớp thiết kế chữ này, và các máy tính cá nhân cũng không có được những mẫu chữ tuyệt diệu hôm nay. Dĩ nhiên, khi còn ngồi ghế nhà trường, làm sao tôi có thể kết nối các sự việc theo hướng như vậy? Nhưng 10 năm sau nhìn lại, tất cả đều rất rõ ràng.

Dĩ nhiên, các bạn không thể kết nối các sự việc khi nhìn về phía trước, chỉ có thể làm như vậy khi ta nhìn lại một quãng đường. Vì vậy, các bạn phải tin tưởng rằng các hành vi, sự kiện của hiện tại có một mối liên quan nào đó đến tương lai. Bạn phải tin tưởng vào một điều gì đó - linh tính, số phận, cuộc đời, thuyết nhân quả…bất kỳ cái gì. Lối suy nghĩ này chưa bao giờ làm tôi thất vọng, và chính nó đã tạo nên tất cả những khác biệt trong cuộc đời mình.

Câu chuyện thứ hai: Tình yêu và sự mất mát

Tôi đã rất may mắn khi tìm thấy điều mình thực sự yêu thích khi còn trẻ tuổi. Woz và tôi bắt đầu thiết kế máy Apple trong gara ô tô của bố mẹ tôi hồi tôi mới 20 tuổi. Chúng tôi làm việc rất chăm chỉ, và trong vòng 10 năm sau, Apple đã trưởng thành. Từ một bộ sậu chỉ có 2 người biến thành một tập đoàn trị giá 2 triệu đô la với hơn 4.000 nhân viên. Chúng tôi đã cho ra đời sản phẩm đỉnh cao nhất của mình -máy Macintosh - năm trước đó, lúc tôi mới bước sang tuổi 30.

Rồi tôi bị đuổi việc. Làm sao có thể bị đuổi việc khỏi một công ty bản thân mình sáng lập nên? Chuyện là thế này. Khi Apple mở rộng, chúng tôi thuê một người mà tôi nghĩ là rất tài năng để điều hành công ty cùng mình. Một hai năm đầu, mọi thứ đều ổn. Nhưng rồi những định hướng tương lai có điểm bất đồng, cuối cùng, chúng tôi cãi nhau. Hội đồng quản trị đã đứng về phía anh ta, tôi thì ra khỏi công ty, khi 30 tuổi.

Tâm huyết của cả một thời kỳ đã tiêu tan, tôi hoàn toàn tuyệt vọng.

Một vài tháng sau đó, không biết phải làm gì, tôi cảm thấy đã không phải với các bậc tiền bối, đã bỏ lỡ cơ hội khi nó đến tầm tay. Tôi đã gặp David Packard và Bob Noyce và cố gắng nói lời xin lỗi vì đã làm hỏng mọi chuyện. Là một trường hợp thất bại mà công chúng đều biết đến, thậm chí tôi còn nghĩ đến việc bỏ chạy khỏi thung lũng nơi mình sống.

Nhưng rồi có một điều mà dần dần tôi nhận ra - tôi vẫn rất yêu những việc mình làm! Những biến đổi ở Apple đã không hề làm giảm sút niềm đam mê đó. Tôi đã bị từ chối, nhưng vẫn yêu. Vì thế, tôi quyết định làm lại.

Lúc đó, tôi không thể nhận thức được rằng, chính việc bị đuổi khỏi Apple là điều tuyệt vời nhất đã diễn ra trong đời. Những gánh nặng của vinh quang được thay thế bởi cảm giác nhẹ nhõm khi bắt đầu lại từ đầu và không chắc chắn về mọi thứ. Tôi được tự do bước vào thời kỳ sáng tạo nhất của cuộc đời.

Trong vòng 5 năm sau đó, tôi bắt đầu một công ty tên là NeXT, một công ty khác tên Pixar, và đem lòng yêu một người phụ nữ tuyệt vời sau này đã trở thành vợ tôi.

Pixar bắt đầu sản xuất các phim hoạt hình sử dụng công nghệ máy tính đầu tiên của thế giới, bộ phim Câu chuyện đồ chơi (Toy Story), và bây giờ đã trở thành một trong những xưởng sản xuất phim hoạt hình thành công nhất thế giới.

Vật đổi sao dời, cuối cùng thì Apple lại mua lại NeXT và tôi trở về Apple, sử dụng chính những công nghệ đã phát triển ở NeXT vào phục hưng lại cho Apple. Tôi và Laurence đã cùng nhau xây dựng một gia đình đầm ấm.

Tôi tin chắc rằng, những điều kỳ diệu trên đã không xảy ra nếu tôi không bị đuổi khỏi Apple. Đó là một liều thuốc đắng, nhưng đúng là bệnh nhân cần có nó. Đôi lúc cuộc đời quẳng một cục gạch vào đầu bạn. Đừng mất niềm tin.

Tôi tin rằng, điều duy nhất tiếp sức cho mình là việc tình yêu những việc mình làm. Bạn cũng vây, phải tìm thấy niềm đam mê của mình. Đối với công việc hay với người tình đều thế cả. Công việc sẽ chiếm một phần lớn cuộc sống của bạn, và cách duy nhất để thực sự toại nguyện là làm được những điều bạn nghĩ là vĩ đại nhất. Và cách duy nhất để làm được những điều vĩ đại là yêu việc mình làm. Nếu chưa tìm thấy thì bạn cứ tiếp tục tìm đi. Đừng bằng lòng với sự ổn định. Giống như trong tình yêu vậy, bạn sẽ biết ngay khi bạn tìm thấy nó. Và cũng giống như trong bất kỳ mối quan hệ nào, nó sẽ chỉ tốt đẹp thêm theo năm tháng mà thôi. Bạn cứ tìm đến khi bao giờ thấy, đừng dừng lại.

Câu chuyện thứ ba: Cái chết

Khi 17 tuổi, tôi đọc một câu rằng: “Nếu ngày nào bạn cũng sống như thể đó là ngày tận thế của mình, đến một lúc nào đó bạn sẽ đúng”. Câu nói đó để lại ấn tượng lớn với tôi, và trong suốt 33 năm qua, tôi luôn nhìn vào gương mỗi ngày để tự hỏi mình: “Nếu hôm nay là ngày cuối của đời mình, liệu mình có muốn làm những việc hôm nay mình sắp làm không?” Và khi nhận ra câu trả lời là “không” ngày này qua ngày khác, tôi biết mình cần thay đổi điều gì đó.

Ghi nhớ rằng “một ngày nào đó gần thôi, mình sẽ chết đi” là một bí quyết vô cùng quan trọng giúp tôi quyết định những lựa chọn lớn trong đời.

Bởi vì hầu hết mọi thứ - những mong đợi của người khác, lòng kiêu hãnh, nỗi lo sợ xấu hổ khi thất bại - tất cả đều phù phiếm trước cái chết, để lại những gì thật sự quan trọng. Luôn nhớ rằng mình sẽ chết là cách tốt nhất mà tôi biết để tránh sa vào cái bẫy suy nghĩ rằng mình không muốn mất đi cái gì đó. Ta đã hoàn toàn vô sản rồi. Chẳng có lý gì để không đi theo tiếng gọi trái tim.

Một năm trước đây, tôi bị chẩn bệnh ung thư. Tôi đi soi người lúc 7h30 sáng và phát hiện có một khối u trong tuyến tuỵ. Lúc đó, tôi còn chẳng hiểu tuyến tuỵ là gì. Bác sĩ bảo rằng chắc là một loại ung thư không chữa được, và tôi chỉ sống được 3-6 tháng nữa thôi. Bác sĩ khuyên tôi về nhà sắp xếp lại mọi công việc, có thể ngầm hiểu như thế là chuẩn bị mọi thứ trước cái chết. Có nghĩa là phải gói gọn những điều muốn nói với các con trong 10 năm tới trong vòng một vài tháng. Có nghĩa là đảm bảo mọi thứ được sắp xếp ổn thoả để cả mọi thứ đều dễ dàng suôn sẻ khi tôi ra đi.

Cả ngày hôm đó tôi nghĩ đến lời chẩn bệnh. Tối đó tôi lại ngồi khám, người ta cho đèn nội soi vào cổ họng xuống dạ dày và ruột non, lấy kim châm vào tuyến tuỵ để lấy ra một số tế bào từ khối u. Lúc đó tôi rất bình thản, nhưng vợ tôi kể lại lúc đó khi các bác sĩ soi các tế bào dưới kính hiển vi họ đã bật khóc vì phát hiện ra đây là một trông số rất ít loại u ác tính có thể chữa bằng phẫu thuật. Tôi đã qua phẫu thuật và giờ thì khoẻ rồi.

Không ai muốn chết cả. Kể cả những người muốn lên thiên đàng cũng không muốn chết ở đó. Thế mà cái chết lại là điểm đến của tất cả chúng ta. Không ai có thể trốn khỏi nó. Có lẽ đó cũng là điều hợp lẽ, bởi Cái chết là sản phẩm tuyệt vời nhất của Cuộc sống. Nó là yếu tố làm thay đổi cuộc sống. Nó gạt bỏ cái cũ và mở đường cho cái mới. Ngay bây giờ “cái mới” là các bạn, nhưng không xa nữa bạn sẽ trở thành cái cũ và bị loại bỏ. Thứ lỗi cho tôi nếu nói như thế là quá gay cấn, nhưng mà đúng như vậy đấy.

Thời gian của các bạn là có hạn, nên đừng phí phạm bằng cách sống cuộc đời của người khác. Đừng rơi vào bẫy của sự độc đoán, giáo điều của người khác. Đừng để những ý kiến ồn ào xung quanh đánh chìm tiếng nói bên trong bạn. Và quan trọng nhất, hãy có dũng cảm để đi theo tiếng gọi của trái tim và linh tính. Chúng biết bạn thực sự muốn gì. Mọi thứ khác chỉ là thứ yếu thôi.

Khi tôi còn trẻ, có một tuyển tập tuyệt diệu tên là Catelogue toàn trái đất, được coi như cuốn sách gối đầu giường của thế hệ chúng tôi. Một tác giả tên Stewart Brand đã viết cuốn sách này, và ông đã làm cho nó vô cùng sống động bằng những chấm phá lãng mạn của mình trong đó. Đó là những năm cuối thập kỷ 60, khi chưa có máy tính cá nhân, nên được tạo nên hoàn toàn bằng máy chữ, kéo, và máy chụp ảnh polaroid. Nó giống như một Google trên giấy vậy: rất lý tưởng, tràn đầy các công cụ hay ho và ý tưởng vĩ đại.

Steward và nhóm của ông đã cho ra đời một vài số Catelog toàn trái đất. Số cuối cùng ra vào giữa những năm 70, lúc đó tôi bằng tuổi các bạn bây giờ. Ở bìa sau cuốn tuyển tập có bức ảnh một con đường ở nông thôn vào một sớm mai, cảnh vật rất thích hợp cho những người thích phiêu lưu tự đi bộ du hành. Ở dưới có dòng chữ: “Hãy cứ đói khát và dại dột” (Stay hungry. Stay foolish). Đó là lời tạm biệt của họ trước khi kết thúc. Và tôi luôn ước muốn điều đó cho bản thân. Và bây giờ, khi các bạn tốt nghiệp và bước đến những chân trời mới, tôi cũng chúc các bạn như vậy.

Hãy luôn khao khát. Hãy cứ dại khờ.

This is the text of the Commencement address by Steve Jobs, CEO of Apple Computer and of Pixar Animation Studios, delivered on June 12, 2005.

I am honored to be with you today at your commencement from one of the finest universities in the world. I never graduated from college. Truth be told, this is the closest I've ever gotten to a college graduation. Today I want to tell you three stories from my life. That's it. No big deal. Just three stories.

The first story is about connecting the dots.

I dropped out of Reed College after the first 6 months, but then stayed around as a drop-in for another 18 months or so before I really quit. So why did I drop out?

It started before I was born. My biological mother was a young, unwed college graduate student, and she decided to put me up for adoption. She felt very strongly that I should be adopted by college graduates, so everything was all set for me to be adopted at birth by a lawyer and his wife. Except that when I popped out they decided at the last minute that they really wanted a girl. So my parents, who were on a waiting list, got a call in the middle of the night asking: "We have an unexpected baby boy; do you want him?" They said: "Of course." My biological mother later found out that my mother had never graduated from college and that my father had never graduated from high school. She refused to sign the final adoption papers. She only relented a few months later when my parents promised that I would someday go to college.

And 17 years later I did go to college. But I naively chose a college that was almost as expensive as Stanford, and all of my working-class parents' savings were being spent on my college tuition. After six months, I couldn't see the value in it. I had no idea what I wanted to do with my life and no idea how college was going to help me figure it out. And here I was spending all of the money my parents had saved their entire life. So I decided to drop out and trust that it would all work out OK. It was pretty scary at the time, but looking back it was one of the best decisions I ever made. The minute I dropped out I could stop taking the required classes that didn't interest me, and begin dropping in on the ones that looked interesting.

It wasn't all romantic. I didn't have a dorm room, so I slept on the floor in friends' rooms, I returned coke bottles for the 5¢ deposits to buy food with, and I would walk the 7 miles across town every Sunday night to get one good meal a week at the Hare Krishna temple. I loved it. And much of what I stumbled into by following my curiosity and intuition turned out to be priceless later on. Let me give you one example:

Reed College at that time offered perhaps the best calligraphy instruction in the country. Throughout the campus every poster, every label on every drawer, was beautifully hand calligraphed. Because I had dropped out and didn't have to take the normal classes, I decided to take a calligraphy class to learn how to do this. I learned about serif and san serif typefaces, about varying the amount of space between different letter combinations, about what makes great typography great. It was beautiful, historical, artistically subtle in a way that science can't capture, and I found it fascinating.

None of this had even a hope of any practical application in my life. But ten years later, when we were designing the first Macintosh computer, it all came back to me. And we designed it all into the Mac. It was the first computer with beautiful typography. If I had never dropped in on that single course in college, the Mac would have never had multiple typefaces or proportionally spaced fonts. And since Windows just copied the Mac, its likely that no personal computer would have them. If I had never dropped out, I would have never dropped in on this calligraphy class, and personal computers might not have the wonderful typography that they do. Of course it was impossible to connect the dots looking forward when I was in college. But it was very, very clear looking backwards ten years later.

Again, you can't connect the dots looking forward; you can only connect them looking backwards. So you have to trust that the dots will somehow connect in your future. You have to trust in something — your gut, destiny, life, karma, whatever. This approach has never let me down, and it has made all the difference in my life.

My second story is about love and loss.

I was lucky — I found what I loved to do early in life. Woz and I started Apple in my parents garage when I was 20. We worked hard, and in 10 years Apple had grown from just the two of us in a garage into a $2 billion company with over 4000 employees. We had just released our finest creation — the Macintosh — a year earlier, and I had just turned 30. And then I got fired. How can you get fired from a company you started? Well, as Apple grew we hired someone who I thought was very talented to run the company with me, and for the first year or so things went well. But then our visions of the future began to diverge and eventually we had a falling out. When we did, our Board of Directors sided with him. So at 30 I was out. And very publicly out. What had been the focus of my entire adult life was gone, and it was devastating.

I really didn't know what to do for a few months. I felt that I had let the previous generation of entrepreneurs down - that I had dropped the baton as it was being passed to me. I met with David Packard and Bob Noyce and tried to apologize for screwing up so badly. I was a very public failure, and I even thought about running away from the valley. But something slowly began to dawn on me — I still loved what I did. The turn of events at Apple had not changed that one bit. I had been rejected, but I was still in love. And so I decided to start over.

I didn't see it then, but it turned out that getting fired from Apple was the best thing that could have ever happened to me. The heaviness of being successful was replaced by the lightness of being a beginner again, less sure about everything. It freed me to enter one of the most creative periods of my life.

During the next five years, I started a company named NeXT, another company named Pixar, and fell in love with an amazing woman who would become my wife. Pixar went on to create the worlds first computer animated feature film, Toy Story, and is now the most successful animation studio in the world. In a remarkable turn of events, Apple bought NeXT, I returned to Apple, and the technology we developed at NeXT is at the heart of Apple's current renaissance. And Laurene and I have a wonderful family together.

I'm pretty sure none of this would have happened if I hadn't been fired from Apple. It was awful tasting medicine, but I guess the patient needed it. Sometimes life hits you in the head with a brick. Don't lose faith. I'm convinced that the only thing that kept me going was that I loved what I did. You've got to find what you love. And that is as true for your work as it is for your lovers. Your work is going to fill a large part of your life, and the only way to be truly satisfied is to do what you believe is great work. And the only way to do great work is to love what you do. If you haven't found it yet, keep looking. Don't settle. As with all matters of the heart, you'll know when you find it. And, like any great relationship, it just gets better and better as the years roll on. So keep looking until you find it. Don't settle.

My third story is about death.

When I was 17, I read a quote that went something like: "If you live each day as if it was your last, someday you'll most certainly be right." It made an impression on me, and since then, for the past 33 years, I have looked in the mirror every morning and asked myself: "If today were the last day of my life, would I want to do what I am about to do today?" And whenever the answer has been "No" for too many days in a row, I know I need to change something.

Remembering that I'll be dead soon is the most important tool I've ever encountered to help me make the big choices in life. Because almost everything — all external expectations, all pride, all fear of embarrassment or failure - these things just fall away in the face of death, leaving only what is truly important. Remembering that you are going to die is the best way I know to avoid the trap of thinking you have something to lose. You are already naked. There is no reason not to follow your heart.

About a year ago I was diagnosed with cancer. I had a scan at 7:30 in the morning, and it clearly showed a tumor on my pancreas. I didn't even know what a pancreas was. The doctors told me this was almost certainly a type of cancer that is incurable, and that I should expect to live no longer than three to six months. My doctor advised me to go home and get my affairs in order, which is doctor's code for prepare to die. It means to try to tell your kids everything you thought you'd have the next 10 years to tell them in just a few months. It means to make sure everything is buttoned up so that it will be as easy as possible for your family. It means to say your goodbyes.

I lived with that diagnosis all day. Later that evening I had a biopsy, where they stuck an endoscope down my throat, through my stomach and into my intestines, put a needle into my pancreas and got a few cells from the tumor. I was sedated, but my wife, who was there, told me that when they viewed the cells under a microscope the doctors started crying because it turned out to be a very rare form of pancreatic cancer that is curable with surgery. I had the surgery and I'm fine now.

This was the closest I've been to facing death, and I hope its the closest I get for a few more decades. Having lived through it, I can now say this to you with a bit more certainty than when death was a useful but purely intellectual concept:

No one wants to die. Even people who want to go to heaven don't want to die to get there. And yet death is the destination we all share. No one has ever escaped it. And that is as it should be, because Death is very likely the single best invention of Life. It is Life's change agent. It clears out the old to make way for the new. Right now the new is you, but someday not too long from now, you will gradually become the old and be cleared away. Sorry to be so dramatic, but it is quite true.

Your time is limited, so don't waste it living someone else's life. Don't be trapped by dogma — which is living with the results of other people's thinking. Don't let the noise of others' opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.

When I was young, there was an amazing publication called The Whole Earth Catalog, which was one of the bibles of my generation. It was created by a fellow named Stewart Brand not far from here in Menlo Park, and he brought it to life with his poetic touch. This was in the late 1960's, before personal computers and desktop publishing, so it was all made with typewriters, scissors, and polaroid cameras. It was sort of like Google in paperback form, 35 years before Google came along: it was idealistic, and overflowing with neat tools and great notions.

Stewart and his team put out several issues of The Whole Earth Catalog, and then when it had run its course, they put out a final issue. It was the mid-1970s, and I was your age. On the back cover of their final issue was a photograph of an early morning country road, the kind you might find yourself hitchhiking on if you were so adventurous. Beneath it were the words: "Stay Hungry. Stay Foolish." It was their farewell message as they signed off. Stay Hungry. Stay Foolish. And I have always wished that for myself. And now, as you graduate to begin anew, I wish that for you.

Stay Hungry. Stay Foolish.

Thank you all very much.

OOO

Thành công là điều hầu hết ai cũng muốn, nhưng để đạt được nó thì không phải đơn giản. Bạn hãy thử khám phá ba chữ “O” sau đây xem có gợi ý gì cho bạn không nhé!

Obsession (Ám ảnh): Hãy suy nghĩ kỹ chữ O đầu tiên này. Thử hỏi chính bản thân bạn xem, nếu bạn luôn ám ảnh, luôn băn khoăn, tiềm thức của bạn luôn hướng về sự thành công, khi đó bạn có chịu ngồi yên một chỗ không? Chắc chắn bạn sẽ xoay xở, phấn đấu, tìm mọi cách để đạt được mục tiêu mong muốn

Điều này cũng có nghĩa là bạn sẽ không “dung thứ” cho bất cứ sự lười biếng hay buông xuôi nào. Bạn sẽ luôn tự nhủ: “Tôi sẽ thành công”.

Optimism (Lạc quan): Người lạc quan là người luôn suy nghĩ tích cực, luôn phấn khích, nhiệt huyết với cuộc sống, luôn biết ơn và không hay phàn nàn, than vãn. Lạc quan để đam mê và phấn đấu trong công việc, lạc quan để vượt qua những áp lực, lạc quan để đứng dậy sau thất bại, lạc quan để sáng tạo và mạnh dạn hơn trong công việc.

Obligation (Nghĩa vụ): Người chiến thắng là người luôn xác định nghĩa vụ của bản thân. Nếu bạn chỉ chăm chăm nghĩ xem mình sẽ được lợi gì trong công việc này, bạn không thể hoàn thành công việc một cách xuất sắc. Ngược lại, khi đã xác định: Mình có nghĩa vụ phải hoàn thành công việc này, bạn sẽ làm việc có trách nhiệm và nguyên tắc hơn.

Đường tới thành công

Về cơ bản, thành công chính là tổng hợp những sự lựa chọn thông minh về nếp sống. Hãy thử thay đổi mình với những thói quen dưới đây để kiểm nghiệm khả năng thành công của bạn.

“Nếu nghĩ đến thất bại, bạn sẽ thất bại. Hãy đưa mình vào những tình huống mà bạn không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc phải chiến thắng”.

Ăn mặc bảnh bao

Thật sai lầm nếu nghĩ rằng quần áo không tạo nên tính cách. Thế giới doanh nhân quan tâm đến vẻ bề ngoài hơn bất cứ điều gì. Hãy chinh phục thế giới này trước hết bằng vẻ ngoài của bạn đã.

Coi mình là người chiến thắng

Nếu nghĩ đến thất bại, bạn sẽ thất bại. Mục tiêu của bạn là thành công và bạn làm việc vì điều đó. Hãy đưa mình vào những tình huống mà bạn không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc phải chiến thắng. Chẳng ai nêu gương một kẻ luôn bi quan cả.

Tự giác trong tập thể

Nên nhớ bạn là một trong vô số chiếc nan hoa giúp bánh xe quay được. Hãy hoàn thành tốt nhiệm vụ với khả năng tốt nhất của mình và tin tưởng rằng những người khác cùng làm như bạn.

Chủ động trong công việc

Thời buổi ôm cây đợi thỏ qua rồi. Trong công việc cũng vậy, đừng đợi người khác giao nhiệm vụ mà hãy chủ động yêu cầu được làm việc. Nếu luôn là người tiên phong, khởi xướng những dự án mới và tích cực hoạt động, chắc chắn không sếp nào phụ lòng bạn.

Bày tỏ quan điểm rõ ràng

Chẳng ai ưa con người “ba phải" nhưng cũng không thuận lắm nếu bạn bảo thủ quá. Hãy bảo vệ ý kiến của mình bằng những lập luận rõ ràng để mọi người đều có thể hiểu được ý kiến của bạn trong mọi tình huống.

Rèn luyện kỹ năng đàm thoại

Người ta cho rằng chiếc điện thoại trong công việc còn quan trọng hơn cả máy tính bởi nó là công cụ kết nối bạn với mọi người một cách trực tiếp nhất. Hãy để người nhân điện thoai hiểu bạn quan tâm đến họ như thế nào. Không nên ăn, uống, hay nhai kẹo khi đang nói chuyện điện thoại và nhớ trả lời điên thoại ngay càng nhanh càng tốt.

Làm việc có phương pháp

Nếu không có kế hoạch và biện pháp, bạn rất khó kiểm soát công việc của mình và đi lạc hướng là chuyện đương nhiên. Hãy tránh tối đa việc đốt cháy giai đoạn để đảm bảo công việc của bạn thành công ở mức cao nhất.

Không chỉ trích

Nếu thấy ai đó mắc lỗi, hãy chỉ ra lỗi đó. Không nên giễu cợt họ hay phàn nàn quá đáng. Cũng đừng tiếc lời khen nếu người khác đáng được khen.

Cư xử lịch thiệp

Luôn luôn lịch sự và nhiệt tình với tất cả mọi người chứ chẳng riêng gì với khách hàng hay đối tác. Thành đạt hay không một phần lớn nhờ vào cách cư xử và phép xã giao của bạn.

Xử lý từng vấn đề một

Người thiếu kỹ năng tổ chức sẽ bị choáng ngợp khi có nhiều vấn đề nảy sinh. Giải pháp tối ưu là xử lý từng vấn đề vào từng thời điểm nhất định và đi lần lượt chứ không cùng lúc làm rối tung tất cả lên.

Đón nhận sự phê bình hợp lý

Nhiều người nổi xung lên ngay tức thì khi nghe ai đó phê phán mình. Hãy bình tĩnh đón nhận chúng và xem xét tại nguyên nhân của những lời phê bình đó để biết mình có đáng bị chỉ trích bay không? Nếu đúng, hãy tiếp thu. Nếu sai, hãy lên tiếng bảo vệ mình nhưng đừng cãi cọ.

Nêu gương cho người khác

Sự sáng tạo để cải thiện hiệu suất công việc của bạn sẽ nhanh chóng được mọi người áp dụng và tại sao không làm mới mình theo cách này nhỉ?

Tự luyện tính kiên nhẫn

Ngay cả nhưng người buôn cổ phiếu bỗng chốc thành tỷ phú chỉ sau một đêm thức dậy thì chí ít họ cũng đã thực hiện kế hoạch của mình trong một thời gian dài. Thành công nào cũng cần có thời gian.

Học hỏi điều mới

Thị trường luôn phát triển còn công nghệ thì thay đổi từng giờ. Nếu không chịu học bạn chắc chắn sẽ lạc hậu.

Cuối cùng, hãy thử áp dụng những mẹo nhỏ trên hàng ngày

Nếu thu hút được sự chú ý của người khác nhiều người sẽ muốn làm ăn với bạn. Và khi đó, bạn sẽ thành công